تاثیر عدالت آموزشی بر پیشرفت تحصیلی دانش آموزان

مقصود از عدالت آموزشی، صرفا برابری صوری در دسترسی به آموزش نیست، بلکه شامل تامین منابع متناسب با نیازهای متفاوت دانش آموزان، کاهش اثر زمینه های اجتماعی–اقتصادی بر عملکرد تحصیلی و ایجاد شرایط یادگیری باکیفیت برای همه فراگیران است (کولمن، ۱۹۶۶). پژوهش های بین المللی نشان می دهد نظام هایی که عدالت آموزشی را در سطح سیاست گذاری، برنامه درسی و تخصیص منابع محقق کرده اند، به طور معناداری از سطح بالاتری از پیشرفت تحصیلی میانگین و هم زمان شکاف تحصیلی کمتر میان گروه های اجتماعی برخوردارند (اوئی سی دی، ۲۰۱۲).هدف مقاله حاضر، تحلیل نظام مند تاثیر عدالت آموزشی بر پیشرفت تحصیلی دانش آموزان با تکیه بر مطالعات معتبر داخلی و خارجی است تا سازوکارهای نظری و شواهد تجربی این رابطه تبیین شود (هاینوسک و ووسمان، ۲۰۱۵). در این چارچوب، پیشرفت تحصیلی به عنوان مجموعه ای از پیامدهای شناختی و مهارتی تعریف می شود که از طریق آزمون های استاندارد، نمرات مدرسه ای و شاخص های بین المللی سنجش عملکرد آموزشی قابل اندازه گیری است (اوئی سی دی، ۲۰۱۹). یافته های پژوهش های مروری نشان می دهد نابرابری در کیفیت مدارس، توزیع نامتوازن معلمان کارآمد و تفاوت در دسترسی به امکانات آموزشی، از مهم ترین عوامل تضعیف کننده پیشرفت تحصیلی دانش آموزان محروم محسوب می شود (کولمن، ۱۹۶۶).این مقاله با رویکرد کتابخانه ای و تحلیلی، ضمن بررسی دیدگاه های نظری عدالت آموزشی، به تحلیل تطبیقی نتایج پژوهش های تجربی می پردازد تا نشان دهد تحقق عدالت آموزشی نه تنها یک الزام اخلاقی و اجتماعی، بلکه راهبردی موثر برای ارتقای کیفیت و کارایی نظام آموزشی است (اوئی سی دی، ۲۰۱۸).

کلیدواژه ها:

عدالت آموزشی ، پیشرفت تحصیلی ، نابرابری آموزشی ، سیاست گذاری آموزشی ، عملکرد تحصیلی