بررسی تاثیر روش های تدریس خلاق زبان فارسی بر رشد تفکر انتقادی و مشارکت فعال دانش آموزان متوسطه اول شهرستان شهر ری

هدف پژوهش حاضر بررسی تاثیر روش های تدریس خلاق زبان فارسی بر رشد تفکر انتقادی و مشارکت فعال دانش آموزان متوسطه اول شهرستان شهر ری بود. جامعه آماری پژوهش شامل تمامی دانش آموزان پایه متوسطه اول شهرستان شهر ری در سال تحصیلی جاری بود که به روش نمونه گیری تصادفی خوشه ای، ۶۰ دانش آموز به عنوان نمونه انتخاب شدند و در دو گروه ۳۰ نفری آزمایش و کنترل تقسیم شدند.پژوهش از نوع پژوهش شبه آزمایشی با طرح پیش آزمون و پس آزمون با گروه کنترل بود. روش های تدریس خلاق شامل فعالیت های گروهی، بارش فکری، ایفای نقش و یادگیری مشارکتی بود. داده ها با استفاده از پرسشنامه های استاندارد تفکر انتقادی و مشارکت فعال دانش آموزان جمع آوری شد و تحلیل داده ها با نرم افزار SPSS نسخه ۲۶ انجام شد. برای تجزیه و تحلیل داده ها از آمار توصیفی (میانگین، انحراف معیار) و آمار استنباطی شامل آزمون t زوجی، آزمون t مستقل، تحلیل واریانس چندمتغیره (MANOVA)، تحلیل همبستگی پیرسون و رگرسیون چندگانه استفاده شد.یافته ها نشان داد که میانگین نمرات تفکر انتقادی و مشارکت فعال دانش آموزان گروه آزمایش پس از اجرای روش های تدریس خلاق به طور معناداری افزایش یافته و تفاوت های گروه آزمایش و کنترل در مرحله پس آزمون از نظر آماری معنادار بود (p<۰.۰۰۱). همچنین، تحلیل همبستگی نشان داد که بین تفکر انتقادی و مشارکت فعال رابطه مثبت و معنادار وجود دارد (r=۰.۶۲، p<۰.۰۰۱)، و تحلیل رگرسیون نشان داد که تفکر انتقادی پیش بین قابل توجهی برای مشارکت فعال دانش آموزان است (β=۰.۵۸، p<۰.۰۰۱). نتیجه گیری پژوهش نشان داد که روش های تدریس خلاق زبان فارسی می توانند به طور موثر تفکر انتقادی و مشارکت فعال دانش آموزان را افزایش دهند و این دو بعد یادگیری با یکدیگر هم افزایی دارند. یافته های پژوهش تاکید می کند که معلمان و برنامه ریزان آموزشی برای ارتقای کیفیت یادگیری و افزایش انگیزش و مشارکت فعال دانش آموزان، به کارگیری روش های خلاق آموزشی را در دستور کار قرار دهند.

کلیدواژه ها:

تدریس خلاق ، تفکر انتقادی ، مشارکت فعال ، دانش آموزان متوسطه اول ، زبان فارسی ، شهر ری