بررسی مبانی فقهی اخذبالسوم در فقه پژوهشی مذاهب خمسه اسلامی

چکیدهاخذ بالسوم یکی از شیوه های ابتدایی و مهم در فرآیند خرید و فروش است که نقش اساسی در ورود به معامله و تملک مال دارد و در فقه مذاهب خمسه اسلامی مورد بحث قرار گرفته است. این مفهوم در منابع فقهی اختلاف هایی درباره مشروعیت، شرایط تحقق و آثار حقوقی به همراه دارد. اهمیت مطالعه اخذ بالسوم به دلیل کاربرد آن در معاملات سنتی و برخی تعاملات اقتصادی معاصر است که شناخت دقیق مبانی فقهی و تطبیقی آن موجب تسهیل فهم قواعد حقوقی و بهبود رویه های قضایی می گردد. هدف تحقیق، تبیین جایگاه اخذ بالسوم در نظام فقهی مذاهب خمسه و بررسی تفاوت ها و اشتراکات نظری در خصوص مشروعیت، شرایط تحقق و آثار حقوقی آن است. پژوهش با روش توصیفی تحلیلی و مطالعات کتابخانه ای انجام شده و یافته ها نشان می دهد که هر کدام از مذاهب برداشت متفاوتی از اخذ بالسوم دارند؛ برخی آن را مرحله مقدماتی ایجاب، برخی تعهد یا تملک ضمنی می دانند. این تفاوت ها پیامدهای عملی مهمی در نظام حقوقی و رویه قضایی دارد و ضرورت بازشناسی این مفهوم در حقوق معاصر اسلامی را برجسته می سازد.

کلیدواژه ها:

اخذ بالسوم ، بیع ، تعهد ، مذاهب خمسه ، فقه اسلامی