شناسایی ابعاد و مولفه های مدل نهادینه کردن آینده پژوهی در نظام آموزش وپرورش با محوریت مدیریت بحران (مورد مطالعه: آموزش و پرورش شهرستان مشهد)

آینده پژوهی در پی آن است تا با بهره گیری از تحلیل وضعیت موجود، شناسایی سازوکارهای تغییر و تعریف سناریوهای مختلف، توسعه و بهبود را در آینده های محتمل و ممکن پیش بینی کند. وجود مدیریت بحران نقش بسزائی در کنترل شرایط و پیش رو شدن با بحران ها در آموزش و پرورش ایفا می نماید. لذا این پژوهش با هدف طراحی مدل آینده پژوهی با محوریت مدیریت بحران در آموزش و پرورش انجام شده است. روش پژوهش، کیفی-کمی (آمیخته) با تاکید بر معادلات ساختاری بود. جامعه آماری را در بخش کیفی ۲۹ نفر از متخصصین و خبرگان که از روش نمونه گیری هدفمند(گلوله برفی) و در بخش کمی شامل کلیه کارکنان آموزش و پرورش شهر مشهد (۱۵۰۰۰ نفر) بودند، که با استفاده از فرمول کوکران تعداد ۴۵۰ نفر، با استفاده به روش طبقه ای متناسب گزینش صورت گرفت. ابزار تحقیق پرسشنامه محقق ساخته بود که ضریب آلفای کرونباخ آن ها ۹۹۶/۰ به دست آمد و روایی صوری و محتوایی آن ها با استفاده از نظر خبرگان تایید شد. تجزیه و تحلیل داده ها به کمک دو نرم افزار SPSS و PLS صورت پذیرفت. از بین ابعاد آینده پژوهی، بعد رهبری، خلاقیت و نوآوری، هوشیاری محیطی دارای اهمیت و رتبه بیشتری نسبت به سایر ابعاد (ضریب ۰.۶۱۷،۰.۶۶۰،۰.۷۳۵) و از بین ابعاد متغیر مدیریت بحران به دست آمده بعد مقابله و پیشگیری (ضریب۰.۷۵۳، ۰.۵۷۰) در مدل دارای بیشترین رادر آموزش و پرورش دارا می باشد. مدل مربوطه از برازش مناسب برخوردار بوده و در نهایت تشکیل میز آینده پژوهی با محوریت مدیریت بحران با هدف تعیین راهبردها در کلیه حوزه ها و ذینفعان با استفاده از همه ظرفیت های محلی، ملی، منطقه ای و بین المللی برای آینده مطلوب در آموزش و پرورش پیشنهاد می گردد. آینده پژوهی در پی آن است تا با بهره گیری از تحلیل وضعیت موجود، شناسایی سازوکارهای تغییر و تعریف سناریوهای مختلف، توسعه و بهبود را در آینده های محتمل و ممکن پیش بینی کند. وجود مدیریت بحران نقش بسزائی در کنترل شرایط و پیش رو شدن با بحران ها در آموزش و پرورش ایفا می نماید. لذا این پژوهش با هدف طراحی مدل آینده پژوهی با محوریت مدیریت بحران در آموزش و پرورش انجام شده است. روش پژوهش، کیفی-کمی (آمیخته) با تاکید بر معادلات ساختاری بود. جامعه آماری را در بخش کیفی ۲۹ نفر از متخصصین و خبرگان که از روش نمونه گیری هدفمند(گلوله برفی) و در بخش کمی شامل کلیه کارکنان آموزش و پرورش شهر مشهد (۱۵۰۰۰ نفر) بودند، که با استفاده از فرمول کوکران تعداد ۴۵۰ نفر، با استفاده به روش طبقه ای متناسب گزینش صورت گرفت. ابزار تحقیق پرسشنامه محقق ساخته بود که ضریب آلفای کرونباخ آن ها ۹۹۶/۰ به دست آمد و روایی صوری و محتوایی آن ها با استفاده از نظر خبرگان تایید شد. تجزیه و تحلیل داده ها به کمک دو نرم افزار SPSS و PLS صورت پذیرفت. از بین ابعاد آینده پژوهی، بعد رهبری، خلاقیت و نوآوری، هوشیاری محیطی دارای اهمیت و رتبه بیشتری نسبت به سایر ابعاد (ضریب ۰.۶۱۷،۰.۶۶۰،۰.۷۳۵) و از بین ابعاد متغیر مدیریت بحران به دست آمده بعد مقابله و پیشگیری (ضریب۰.۷۵۳، ۰.۵۷۰) در مدل دارای بیشترین رادر آموزش و پرورش دارا می باشد. مدل مربوطه از برازش مناسب برخوردار بوده و در نهایت تشکیل میز آینده پژوهی با محوریت مدیریت بحران با هدف تعیین راهبردها در کلیه حوزه ها و ذینفعان با استفاده از همه ظرفیت های محلی، ملی، منطقه ای و بین المللی برای آینده مطلوب در آموزش و پرورش پیشنهاد می گردد.

کلیدواژه ها:

آینده پژوهی ، مدیریت بحران ، آموزش و پرورش ، شهرستان مشهد