طراحی و اعتبارسنجی عوامل سازمانی موثر بر توانمندسازی دانشجومعلمان: رویکرد آمیخته

این پژوهش با هدف طراحی و اعتبارسنجی الگوی جامع عوامل سازمانی موثر بر توانمندسازی دانشجومعلمان در نظام تعلیم وتربیت ایران انجام شد تا ابعاد کلیدی ارتقای ظرفیت حرفه ای و کیفی معلمان آینده شناسایی و تایید شود. مطالعه حاضر به روش آمیخته اکتشافی متوالی انجام گرفت. ابتدا در بخش کیفی از فراترکیب ۶۱ مطالعه داخلی و بین المللی در بازه ۲۰۱۰ تا ۲۰۲۴ برای استخراج مفاهیم و مولفه ها استفاده شد. سپس با مصاحبه نیمه ساختاریافته با ۱۷ نفر از نخبگان و خبرگان حوزه تربیت معلم، داده های تکمیلی گردآوری و کدگذاری سه مرحله ای (باز، محوری، انتخابی) انجام شد. در بخش کمی، جامعه آماری شامل دانشجومعلمان دانشگاه فرهنگیان و شهید رجایی در سال تحصیلی ۱۴۰۳-۱۴۰۴ بود و ۹۰ نفر به روش هدفمند انتخاب شدند. ابزار سنجش، پرسشنامه محقق ساخته با ۳۵ گویه در شش بعد سازمانی بود که روایی آن به تایید خبرگان و پایایی آن با آلفای کرونباخ ۰.۸۵ تا ۰.۹۶ بررسی شد. تحلیل داده های کمی با مدل سازی معادلات ساختاری و نرم افزار Smart PLS انجام گرفت. تحلیل کیفی و کمی نشان داد که عوامل سازمانی توانمندسازی دانشجومعلمان در شش حوزه اصلی شامل عوامل ساختاری و محیطی، عوامل پشتیبانی و رفاهی، تعامل پویا، توسعه پایدار در دانشگاه، ارزیابی و تضمین کیفیت و بهبود کیفیت آموزشی و یادگیری قابل طبقه بندی است. بارهای عاملی گویه ها بیش از ۰.۴ و شاخص های برازش مدل ساختاری شامل AVE بالاتر از ۰.۵، پایایی ترکیبی بیش از ۰.۷ و GOF معادل ۰.۴۲۷ بود که برازش و اعتبار مدل را تایید می کند. مدل ارائه شده ابزاری علمی و قابل اعتماد برای سنجش و تقویت توانمندسازی دانشجومعلمان است و می تواند در سیاست گذاری، طراحی برنامه های آموزشی و توسعه حرفه ای معلمان آینده مورد استفاده مدیران دانشگاه های تربیت معلم و تصمیم گیران وزارت آموزش وپرورش قرار گیرد. این پژوهش با هدف طراحی و اعتبارسنجی الگوی جامع عوامل سازمانی موثر بر توانمندسازی دانشجومعلمان در نظام تعلیم وتربیت ایران انجام شد تا ابعاد کلیدی ارتقای ظرفیت حرفه ای و کیفی معلمان آینده شناسایی و تایید شود. مطالعه حاضر به روش آمیخته اکتشافی متوالی انجام گرفت. ابتدا در بخش کیفی از فراترکیب ۶۱ مطالعه داخلی و بین المللی در بازه ۲۰۱۰ تا ۲۰۲۴ برای استخراج مفاهیم و مولفه ها استفاده شد. سپس با مصاحبه نیمه ساختاریافته با ۱۷ نفر از نخبگان و خبرگان حوزه تربیت معلم، داده های تکمیلی گردآوری و کدگذاری سه مرحله ای (باز، محوری، انتخابی) انجام شد. در بخش کمی، جامعه آماری شامل دانشجومعلمان دانشگاه فرهنگیان و شهید رجایی در سال تحصیلی ۱۴۰۳-۱۴۰۴ بود و ۹۰ نفر به روش هدفمند انتخاب شدند. ابزار سنجش، پرسشنامه محقق ساخته با ۳۵ گویه در شش بعد سازمانی بود که روایی آن به تایید خبرگان و پایایی آن با آلفای کرونباخ ۰.۸۵ تا ۰.۹۶ بررسی شد. تحلیل داده های کمی با مدل سازی معادلات ساختاری و نرم افزار Smart PLS انجام گرفت. تحلیل کیفی و کمی نشان داد که عوامل سازمانی توانمندسازی دانشجومعلمان در شش حوزه اصلی شامل عوامل ساختاری و محیطی، عوامل پشتیبانی و رفاهی، تعامل پویا، توسعه پایدار در دانشگاه، ارزیابی و تضمین کیفیت و بهبود کیفیت آموزشی و یادگیری قابل طبقه بندی است. بارهای عاملی گویه ها بیش از ۰.۴ و شاخص های برازش مدل ساختاری شامل AVE بالاتر از ۰.۵، پایایی ترکیبی بیش از ۰.۷ و GOF معادل ۰.۴۲۷ بود که برازش و اعتبار مدل را تایید می کند. مدل ارائه شده ابزاری علمی و قابل اعتماد برای سنجش و تقویت توانمندسازی دانشجومعلمان است و می تواند در سیاست گذاری، طراحی برنامه های آموزشی و توسعه حرفه ای معلمان آینده مورد استفاده مدیران دانشگاه های تربیت معلم و تصمیم گیران وزارت آموزش وپرورش قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

توانمند سازی ، عوامل سازمانی موثر بر توانمند سازی ، توانمند سازی دانشجو معلمان