مدرسه به مثابه کانون هویت ساز و مسئولیت پذیری اجتماعی: بررسی کارکردهای تربیتی و اجتماعی

مدرسه، به عنوان یکی از بنیادی ترین نهادهای اجتماعی، نقش بسیار گسترده ای فراتر از آموزش محتوای درسی ایفا می کند و محیطی فراهم می آورد که هویت فردی و اجتماعی دانش آموزان در آن شکل می گیرد. این نهاد تربیتی و اجتماعی، با ایجاد تجربه های روزمره، تعاملات گروهی و فعالیت های مشارکتی، فرصتی فراهم می کند تا یادگیرندگان با مفاهیم تعلق، مسئولیت پذیری و نقش های اجتماعی آشنا شوند و یاد بگیرند چگونه در چارچوب ارزش ها و قواعد جمعی عمل کنند. پژوهش حاضر با رویکرد تحلیلی، با استفاده از مرور نظام مند منابع علمی و پژوهش های نظری، تلاش کرده است نشان دهد که مدرسه چگونه می تواند نقش کلیدی در تقویت حس مسئولیت اجتماعی، پرورش شهروندان آگاه و ایجاد انسجام اجتماعی ایفا کند. یافته ها حاکی از آن است که علاوه بر برنامه های رسمی، مولفه های غیررسمی مدرسه شامل فرهنگ مدرسه، روابط میان معلمان و دانش آموزان، شیوه مدیریت تعارض ها و فرصت های مشارکت، پیامدهای قابل توجهی بر شکل گیری هویت اجتماعی و مسئولیت پذیری دارد. همچنین مشخص شد که محیط مدرسه می تواند زمینه ساز تقویت مهارت های اخلاقی، همدلی، همکاری و پذیرش تفاوت ها باشد که تمامی این موارد بخشی از تربیت اجتماعی و شهروندی را تشکیل می دهند. توجه آگاهانه به این ابعاد، می تواند مدرسه را به نهادی اثرگذار در تربیت انسان های مسئول و متعهد به جامعه تبدیل کند و نقش آن را در توسعه پایدار اجتماعی تقویت نماید.واژگان کلیدی:مدرسه، هویت اجتماعی، مسئولیت اجتماعی