حکمرانی آموزشی در عصر فناوری های هوشمند: الزامات تحول در سیاست ها و رویه های آموزش وپرورش

گسترش فناوری های هوشمند، به ویژه هوش مصنوعی و سامانه های داده محور، ساختارها و کارکردهای سنتی نظام های آموزشی را با چالش های بنیادین مواجه کرده است. در این میان، مسئله حکمرانی آموزشی به عنوان یکی از کلیدی ترین مولفه های مدیریت تحول، نقشی تعیین کننده در جهت دهی به نحوه استفاده از فناوری های هوشمند در آموزش وپرورش ایفا می کند. با وجود این، بسیاری از نظام های آموزشی هنوز فاقد چارچوب های سیاستی منسجم و آینده نگر در این حوزه هستند.هدف پژوهش، تبیین الزامات حکمرانی آموزشی هوشمند با تاکید بر ابعاد اخلاقی، تربیتی، مدیریتی و فلسفی است. این مطالعه با رویکرد تحلیلی–تفسیری و با بهره گیری از تحلیل اسناد سیاستی، مصاحبه با مدیران آموزشی و متخصصان حوزه تعلیم وتربیت و بررسی تطبیقی تجارب بین المللی انجام شده است.یافته ها نشان می دهد که حکمرانی آموزشی در عصر فناوری های هوشمند نیازمند تحول در سه سطح است: نخست، بازنگری در سیاست های کلان آموزشی با محوریت عدالت، شفافیت و پاسخ گویی؛ دوم، توانمندسازی مدیران و معلمان برای تصمیم گیری آگاهانه مبتنی بر داده؛ و سوم، ایجاد سازوکارهای نظارتی برای کنترل پیامدهای ناخواسته فناوری. همچنین، فقدان چارچوب های اخلاقی و مشارکت ذی نفعان آموزشی از مهم ترین چالش های موجود شناسایی شد.نتیجه گیری پژوهش بر این نکته تاکید دارد که حکمرانی آموزشی هوشمند، صرفا به معنای دیجیتالی سازی تصمیم ها نیست، بلکه مستلزم پیوند آگاهانه فناوری با ارزش های انسانی، تربیتی و اجتماعی است؛ امری که می تواند آموزش وپرورش را به نهادی یادگیرنده، انعطاف پذیر و مسئولیت پذیر تبدیل کند.

کلیدواژه ها:

حکمرانی آموزشی هوشمند ، سیاست گذاری آموزشی ، هوش مصنوعی در آموزش وپرورش ، عدالت آموزشی ، اخلاق فناوری ، مدیریت تحول آموزشی ، نظام های یادگیرنده