بازتعریف عقلانیت تربیتی در عصر آموزش هوشمند: پیامدهای فلسفی تصمیم گیری داده محور در مدرسه

گسترش تصمیم گیری داده محور در آموزش هوشمند، صرفا یک تحول فناورانه یا مدیریتی نیست، بلکه نشان دهنده تغییری عمیق در نوع عقلانیتی است که نظام های آموزشی بر اساس آن عمل می کنند. در بسیاری از سیاست ها و برنامه های آموزشی معاصر، داده ها به عنوان مبنای اصلی تصمیم گیری معرفی می شوند؛ امری که این پرسش بنیادین را مطرح می سازد که «عقلانیت تربیتی» در عصر آموزش هوشمند چه معنایی می یابد و چه پیامدهایی برای اهداف انسانی آموزش به همراه دارد.هدف این مقاله، بازتعریف مفهوم عقلانیت تربیتی در بستر آموزش هوشمند و تحلیل پیامدهای فلسفی تصمیم گیری داده محور در مدرسه است. پژوهش با رویکرد فلسفی–تحلیلی و مبتنی بر بررسی انتقادی نظریه های عقلانیت، تربیت و فناوری انجام شده است. نتایج تحلیل نشان می دهد که غلبه رویکرد داده محور، در صورت فقدان چارچوب های ارزشی، می تواند به حاکمیت عقلانیت ابزاری و کارکردگرا منجر شود؛ عقلانیتی که در آن، معنا، ارزش و کرامت انسانی به حاشیه رانده می شود. مقاله استدلال می کند که آموزش هوشمند نیازمند عقلانیتی ترکیبی است که داده ها را در پرتو تفسیر انسانی، قضاوت اخلاقی و اهداف تربیتی معنا کند. در چنین الگویی، تصمیم گیری داده محور نه تهدیدی برای تربیت، بلکه فرصتی برای تعمیق فهم تربیتی و بازاندیشی در ماموریت مدرسه خواهد بود.

کلیدواژه ها:

عقلانیت تربیتی ، آموزش هوشمند ، تصمیم گیری داده محور ، فلسفه تعلیم وتربیت ، عقلانیت ابزاری ، اخلاق آموزشی ، معنا و ارزش در آموزش