تاملی بر کاربرد اخلاق در بهره گیری کاربردی هوش مصنوعی در فرایند های آموزشی

چکیدهبا گسترش روزافزون هوش مصنوعی در نظام های آموزشی، توجه به کاربرد اخلاق در بهره گیری عملی از این فناوری به ضرورتی انکارناپذیر تبدیل شده است. هوش مصنوعی می تواند با شخصی سازی یادگیری، تحلیل داده های آموزشی و بهبود دسترسی به آموزش باکیفیت، نقش موثری در ارتقای عدالت آموزشی و کارآمدی فرایندهای یاددهی–یادگیری ایفا کند؛ با این حال، استفاده ناآگاهانه یا غیرمسئولانه از آن می تواند پیامدهای اخلاقی و اجتماعی قابل توجهی به همراه داشته باشد. چالش هایی همچون نقض حریم خصوصی داده های دانش آموزان، سوگیری الگوریتمی، تضعیف نقش معلم، وابستگی بیش از حد به فناوری و کاهش خودمختاری یادگیرندگان، ضرورت تدوین چارچوب های اخلاقی شفاف را برجسته می سازد. در این میان، اخلاق کاربردی می تواند با ارائه اصولی نظیر مسئولیت پذیری، شفافیت، عدالت، احترام به کرامت انسانی و پاسخ گویی، مسیر استفاده ایمن و انسانی از هوش مصنوعی در آموزش را هموار سازد. تامل اخلاقی همچنین بر لزوم توانمندسازی معلمان و دانش آموزان در فهم سازوکارهای هوش مصنوعی و پیامدهای آن تاکید دارد تا تصمیم گیری های آموزشی آگاهانه تر و منصفانه تر صورت گیرد. در نهایت، تلفیق اخلاق با سیاست گذاری و طراحی سامانه های هوش مصنوعی آموزشی می تواند ضمن بهره گیری از مزایای فناورانه، از بروز آسیب های فردی و اجتماعی جلوگیری کرده و به توسعه پایدار و مسئولانه آموزش در عصر دیجیتال کمک کند.

کلیدواژه ها:

اخلاق کاربردی ، هوش مصنوعی آموزشی ، فرایندهای یاددهی–یادگیری ، عدالت آموزشی ، حریم خصوصی