تاثیر یادگیری فعال بر انگیزه تحصیلی دانش آموزان

انگیزه تحصیلی به عنوان نیروی محرکه ای که رفتار دانش آموزان را به سمت دستیابی به اهداف آموزشی هدایت می کند، یکی از حیاتی ترین عوامل پیش بینی کننده موفقیت تحصیلی و کیفیت تجربه یادگیری است. در دهه های اخیر، نظام های آموزشی دریافته اند که روش های سنتی تدریس، که عمدتا بر سخنرانی های منفعلانه تکیه دارند، اغلب منجر به کاهش درگیری شناختی، بی علاقگی و فرسودگی تحصیلی می شوند. در مقابل، رویکرد «یادگیری فعال» (Active Learning)، که دانش آموزان را به صورت فعال در فرآیند آموزش مشارکت می دهد، به عنوان یک پارادایم تربیتی نیرومند مطرح شده است. این پژوهش با هدف بررسی تاثیرات یادگیری فعال بر سطوح مختلف انگیزه تحصیلی دانش آموزان، به ویژه انگیزه درونی، طراحی شده است. یادگیری فعال بر مبنای اصول سازنده گرایی بنا شده و بر عواملی چون خودمختاری (Autonomy)، شایستگی (Competence) و ارتباط (Relatedness) تاکید دارد که طبق نظریه خودتعیین گری (SDT)، ستون های اصلی تقویت انگیزه درونی محسوب می شوند. یافته ها نشان می دهند که به کارگیری روش هایی نظیر بحث های گروهی، حل مسئله مبتنی بر پروژه (PBL)، تدریس همتایان و مطالعات موردی، نه تنها به تقویت عمیق تر مفاهیم و بهبود مهارت های تفکر انتقادی منجر می شود، بلکه حس مالکیت دانش آموزان نسبت به یادگیری خود را افزایش می دهد. این احساس مالکیت، به نوبه خود، خودکارآمدی تحصیلی آن ها را تقویت کرده و آن ها را در برابر شکست های آموزشی مقاوم تر می سازد. علی رغم مزایای چشمگیر، اجرای موفقیت آمیز یادگیری فعال مستلزم رفع چالش هایی مانند مقاومت معلمان در برابر تغییر، حجم بالای کلاس ها و نیاز به آموزش های تخصصی است. در نهایت، مقاله حاضر تاکید می کند که یادگیری فعال نه تنها یک روش تدریس، بلکه یک فلسفه آموزشی است که می تواند تحولی بنیادین در انگیزه و نتایج یادگیری دانش آموزان ایجاد کند و اجرای موفق آن مستلزم حمایت سیستمی و تعهد معلمان به طراحی تجربیات یادگیری معنادار است.

کلیدواژه ها:

یادگیری فعال ، انگیزه تحصیلی ، انگیزه درونی ، خودکارآمدی ، نظریه خودتعیین گری ، درگیری دانش آموز ، سازنده گرایی.