تحلیل نقش معلم در کنترل هیجانات و اضطراب کلاسی دانش آموزان دوره ابتدایی

دوره ابتدایی به عنوان یکی از حساس ترین و سرنوشت سازترین مراحل رشد انسان، نقش بنیادینی در شکل گیری ابعاد شناختی، هیجانی و اجتماعی کودکان ایفا می کند. ورود دانش آموزان به محیط رسمی مدرسه، آنان را با موقعیت های جدیدی همچون تعامل با همسالان، پذیرش قوانین کلاسی، ارزشیابی تحصیلی و انتظارات معلم مواجه می سازد که می تواند زمینه ساز بروز هیجانات مختلف، به ویژه اضطراب کلاسی شود. اضطراب کلاسی در صورت تداوم، پیامدهای نامطلوبی از جمله کاهش تمرکز، افت پیشرفت تحصیلی، کاهش مشارکت فعال در کلاس و بروز مشکلات رفتاری و هیجانی را در پی دارد. ازاین رو، شناسایی عوامل موثر بر کنترل و کاهش اضطراب دانش آموزان در این دوره از اهمیت ویژه ای برخوردار است.در این میان، معلم به عنوان محوری ترین عنصر نظام آموزشی و نزدیک ترین عامل تربیتی به دانش آموزان، نقشی تعیین کننده در مدیریت هیجانات و اضطراب کلاسی ایفا می کند. رفتار، نگرش و سبک ارتباطی معلم می تواند به طور مستقیم بر احساس امنیت روانی یا اضطراب دانش آموزان اثر بگذارد. معلمی که از مهارت های هیجانی و ارتباطی مناسب برخوردار است، با ایجاد فضایی حمایتگر، صمیمی و قابل پیش بینی در کلاس، زمینه بروز هیجانات مثبت و کاهش تنش های روانی را فراهم می سازد. الگوسازی هیجانی معلم، نحوه واکنش او به خطاهای دانش آموزان و شیوه برخورد با موقعیت های استرس زا، از عوامل اساسی در شکل گیری خودتنظیمی هیجانی کودکان به شمار می رود.علاوه بر این، شیوه مدیریت کلاس و راهبردهای آموزشی معلم تاثیر قابل توجهی بر سطح اضطراب کلاسی دارند. استفاده از روش های تدریس انعطاف پذیر، پرهیز از مقایسه دانش آموزان، تاکید بر تلاش به جای نتیجه، و ارائه بازخوردهای سازنده می تواند احساس شایستگی و اعتمادبه نفس را در دانش آموزان تقویت کند. همچنین، توجه معلم به تفاوت های فردی، شناسایی دانش آموزان مضطرب یا کم رو و ارائه حمایت عاطفی متناسب با نیازهای آنان، نقش مهمی در پیشگیری از تشدید اضطراب ایفا می کند.در مجموع، این تحلیل نشان می دهد که نقش معلم در دوره ابتدایی فراتر از انتقال صرف دانش بوده و شامل هدایت هیجانی، حمایت روانی و پرورش مهارت های هیجانی دانش آموزان است. تقویت شایستگی های هیجانی معلمان و توجه نظام مند به ابعاد عاطفی آموزش می تواند به کاهش اضطراب کلاسی، بهبود سلامت روان دانش آموزان و ارتقای کیفیت یادگیری در مدارس ابتدایی منجر شود.

کلیدواژه ها:

معلم ، اضطراب کلاسی ، هیجانات ، دانش آموزان دوره ابتدایی ، مدیریت کلاس ، امنیت روانی ، مهارت های هیجانی