نقش معلم در شناسایی و ارجاع دانش آموزان نیازمند خدمات مشاوره در مدرسه

تحولات پیچیده اجتماعی، فرهنگی و فناورانه در دهه های اخیر، ماهیت مسائل و نیازهای دانش آموزان را به طور چشمگیری دگرگون ساخته و مدارس را با طیف وسیعی از چالش های روان شناختی، رفتاری، هیجانی و تحصیلی مواجه کرده است. در این میان، شناسایی زودهنگام دانش آموزان نیازمند خدمات مشاوره ای و ارجاع موثر آنان به نظام های حمایتی تخصصی، به عنوان یکی از راهبردهای اساسی پیشگیری و مداخله در نظام آموزش وپرورش شناخته می شود. معلمان، به دلیل حضور مستمر در فرآیند یاددهی–یادگیری و تعامل مستقیم و روزمره با دانش آموزان، از جایگاهی منحصربه فرد در فرآیند شناسایی اولیه مشکلات برخوردارند و می توانند نقش تعیین کننده ای در فعال سازی نظام ارجاع در مدرسه ایفا کنند.هدف مقاله حاضر، تبیین و تحلیل نقش معلم در شناسایی و ارجاع دانش آموزان نیازمند خدمات مشاوره در محیط مدرسه با تاکید بر ابعاد حرفه ای، شناختی، نگرشی و سازمانی این نقش است. این پژوهش با رویکرد توصیفی–تحلیلی و با بهره گیری از تحلیل نظام مند ادبیات پژوهشی، نظریه های مرتبط با مشاوره مدرسه، روان شناسی تربیتی و سلامت روان دانش آموزان انجام شده است. نتایج حاصل از تحلیل منابع نشان می دهد که متغیرهایی نظیر میزان سواد روان شناختی معلمان، توانایی تشخیص نشانه های هشداردهنده، نگرش آنان نسبت به خدمات مشاوره، تجربه های حرفه ای، و سطح همکاری بین معلمان و مشاوران مدرسه، نقش اساسی در کیفیت شناسایی و ارجاع دانش آموزان ایفا می کنند. یافته ها همچنین بر ضرورت بازنگری در برنامه های تربیت معلم و طراحی سازوکارهای حمایتی مدرسه محور به منظور تقویت نقش معلمان در فرآیند ارجاع تاکید دارند.

کلیدواژه ها:

نقش معلم ، شناسایی زودهنگام ، ارجاع دانش آموزان ، مشاوره مدرسه ، سلامت روان در مدرسه