اهمیت و جایگاه تنبیه و تشویق دانش آموزان در آموزه های اسلامی و مکاتب آموزشی و تربیتی

تردیدی نیست که هدف از آفرینش انسان رسیدن به اوج قله عبودیت، بندگی و کمال الهی است، به همین دلیل وجود او سرشار از قابلیت ها و استعدادهای بالقوه و پنهان است. برای رسیدن و وصول به کمال نیاز هست که این استعدادها شکوفا شود. برای اینکه استعدادها و توانایی های انسان شکوفا شده وبالفعل گردد، نیاز هست که انسان تحت تربیت قرار گیرد لذا پرداختن به امر تربیت، موضوع و مباحث آن از ضروریات جوامع انسانی است. این واقعیتی انکارناپذیر است که انجام هر کاری نیاز به منابع، امکانات، ابزارها، روشها و راهکارهایی دارد؛ امر پرورش و تربیت نیز از این قاعده مستثنی نبوده و بدون استفاده از ابزار، وسایل وروش، تربیت امکان پذیر نیست. از جمله ابزارهای تربیت و پرورش انسان، تشویق و تنبیه است، که در قرآن با کلماتی چون انذار و تبشیر و یا کیفر و پاداش بیان شده است. گروهی از دانشمندان علیرغم اینکه اصل را بر تشویق می دانند، بکاربستن تنبیه را نیزدر تعلیم و تربیت ضروری دانسته اند. بعضی دیگر تنبیه را بطور مطلق ممدوح و برخی آن را صددرصد مذموم شمرده اند، برخی نیز تشویق و تنبیه را همراه با هم و در حد اعتدال ممدوح و مجاز می دانند.ابن سینا فیلسوف و پزشک مشهور ایران و جهان اسلام، بر این باور است که مربی باید زمانی کودک را تشویق و گاهی نیز او را تهدید کند و اگر این راهکار موثر و مفید نبود او را تنبیه نماید. تشویق و تنبیه در سیره و روش انبیاء الهی و ائمه معصومین(ع) نیز وجود داشته است. استفاده از تشویق و تنبیه، در تربیت علاوه بر تعالیم و مکاتب اسلامی در دیگر مکتب های تربیتی، فلسفی و روانشناسی نیز مرسوم بوده و هست. بر این اساس این پژوهش در صدد است به بررسی اهمیت و جایگاه تنبیه و تشویق دانش آموزان در آموزه های اسلامی و مکاتب آموزشی و تربیتی بپردازد.

کلیدواژه ها:

مکاتب تربیتی ، آموزه های اسلامی ، تنبیه و تشویق ، دانش آموزان