هوش مصنوعی و شخصی سازی یادگیری: پیامدها برای معلمان و دانش آموزان

هوش مصنوعی (AI) به عنوان نیروی محرک تحول آفرین در حوزه آموزش، پتانسیل عظیمی برای متحول ساختن پارادایم های سنتی یاددهی و یادگیری دارد. تمرکز اصلی این تحول بر تحقق شخصی سازی یادگیری در مقیاس وسیع است که پیش از این به دلیل محدودیت های منابع انسانی و ساختاری، امری دشوار تلقی می شد. این مقاله علمی–پژوهشی با هدف بررسی عمیق پیامدها، فرصت ها و چالش های ناشی از ادغام هوش مصنوعی در فرآیندهای شخصی سازی یادگیری برای معلمان و دانش آموزان تدوین شده است. پژوهش حاضر با اتخاذ روش شناسی توصیفی–تحلیلی و رویکرد اسنادی، به مرور نظام مند ادبیات پژوهشی معتبر بین المللی و داخلی پرداخته و مبانی نظری هوش مصنوعی در آموزش، به ویژه مدل های یادگیری تطبیقی و سیستم های توصیه گر محتوا را مورد واکاوی قرار می دهد. یافته ها نشان می دهند که هوش مصنوعی می تواند با تحلیل دقیق داده های عملکردی دانش آموزان، محتوا، سرعت و مسیر یادگیری را به صورت پویا تنظیم نماید، که این امر به افزایش انگیزش درونی و بهبود نتایج یادگیری منجر می شود. با این حال، این فناوری چالش های مهمی را نیز مطرح می سازد؛ از جمله تغییر نقش محوری معلم از انتقال دهنده دانش به تسهیل گر و طراح تجارب یادگیری، نگرانی های اخلاقی پیرامون سوگیری الگوریتمی، حفظ حریم خصوصی داده های حساس دانش آموزان، و خطر تشدید نابرابری های آموزشی در صورت دسترسی نابرابر به فناوری های پیشرفته. تحلیل انتقادی نشان می دهد که موفقیت در بهره برداری از پتانسیل هوش مصنوعی نیازمند بازنگری بنیادی در برنامه های درسی، زیرساخت های فناوری، و توسعه شایستگی های حرفه ای معلمان در زمینه سواد داده و اخلاق هوش مصنوعی است. نتیجه گیری مقاله بر لزوم اتخاذ رویکردی متعادل و انسان محور تاکید دارد تا اطمینان حاصل شود که نوآوری های مبتنی بر هوش مصنوعی، یادگیری را به سمت اثربخشی بیشتر و عدالت آموزشی پایدار هدایت کنند.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی ، شخصی سازی یادگیری ، یادگیری تطبیقی ، معلمان ، دانش آموزان ، عدالت آموزشی ، اخلاق فناوری