نقش معلم در مهارت های تفکر انتقادی در دانش آموزان

تفکر انتقادی (Critical Thinking) به عنوان یکی از اساسی ترین مهارت های قرن بیست ویکم، نقشی محوری در توانمندسازی دانش آموزان برای مواجهه موثر با پیچیدگی های دنیای معاصر ایفا می کند. این پژوهش با هدف بررسی عمیق نقش معلم به عنوان کاتالیزور اصلی در پرورش این مهارت حیاتی در دانش آموزان انجام شده است. تفکر انتقادی فراتر از توانایی صرف به خاطر سپردن اطلاعات است؛ بلکه شامل تحلیل دقیق، استنتاج منطقی، تفسیر داده ها، ارزیابی شواهد و اتخاذ تصمیمات آگاهانه می باشد. ساختار این مقاله بر این فرض استوار است که کیفیت آموزش و راهبردهای تدریس معلم، مهم ترین عامل تعیین کننده در توسعه ظرفیت های شناختی دانش آموزان در این حوزه است.این مقاله با مرور مبانی نظری تفکر انتقادی، از دیدگاه های فلاسفه و روانشناسان شناختی نظیر دیویی، ویگوتسکی و انیس، به تشریح مولفه های کلیدی آن می پردازد. سپس، با تمرکز بر نقش محوری معلم، راهبردهای تدریس فعال، از جمله روش پرسش گری سقراطی، یادگیری مبتنی بر مسئله (PBL) و ایجاد محیط کلاسی گفت وگو محور مورد تجزیه و تحلیل قرار می گیرند. همچنین، چالش هایی نظیر کمبود دانش تخصصی معلمان، فشارهای نظام آموزشی و موانع فرهنگی شناسایی شده و راهکارهای عملیاتی برای بهبود وضعیت ارائه می گردد. نتیجه گیری مقاله بر این نکته تاکید دارد که تربیت معلم، اصلاح شیوه های ارزشیابی و بازنگری در برنامه های درسی برای تمرکز بر فرآیندهای شناختی، گام های اساسی در نهادینه سازی تفکر انتقادی در نظام آموزشی کشور هستند. این پژوهش به عنوان یک سند جامع، مبنایی برای سیاست گذاران آموزشی، مدیران مدارس و تمامی معلمان علاقه مند به ارتقای کیفیت یادگیری فراهم می آورد.واژگان کلیدی: تفکر انتقادی، نقش معلم، راهبردهای تدریس، سازنده گرایی، مهارت های شناختی، ارزشیابی تحول آفرین.

کلیدواژه ها:

تفکر انتقادی ، نقش معلم ، راهبردهای تدریس ، سازنده گرایی ، مهارت های شناختی ، ارزشیابی تحول آفرین ، پرسش گری سقراطی ، یادگیری فعال