پرورش خلاقیت و تفکر انتقادی در محیط آموزشی

پژوهش حاضر با هدف بررسی چگونگی پرورش خلاقیت و تفکر انتقادی در محیط آموزشی انجام شده است. با توجه به تحولات سریع علمی، اجتماعی و فرهنگی، نظام های آموزشی نیازمند تربیت یادگیرندگانی هستند که علاوه بر کسب دانش، توانایی تحلیل، ارزیابی و تولید ایده های نو را داشته باشند. در این پژوهش، خلاقیت و تفکر انتقادی به عنوان دو مولفه اساسی یادگیری عمیق و پایدار مورد توجه قرار گرفته اند که نقش مهمی در آمادگی دانش آموزان برای مواجهه با مسائل پیچیده زندگی ایفا می کنند. روش پژوهش توصیفی–تحلیلی بوده و داده ها از طریق بررسی دیدگاه های معلمان و دانش آموزان و تحلیل شرایط محیط های آموزشی گردآوری شده است. یافته ها نشان می دهد که محیط یادگیری حمایتی، برخوردار از امنیت روانی و مبتنی بر تعامل و مشارکت فعال، زمینه ساز رشد خلاقیت و تفکر انتقادی است. همچنین شیوه های تدریس فعال، پرسش محور و مشارکتی نقش موثری در تقویت این مهارت ها دارند و موجب افزایش انگیزه و درگیری شناختی دانش آموزان در فرآیند یادگیری می شوند. نتایج پژوهش حاکی از آن است که ارزشیابی های فرآیندمحور و توجه به مسیر یادگیری، نسبت به ارزشیابی های صرفا نتیجه محور، تاثیر بیشتری بر پرورش تفکر تحلیلی و خلاق دارند. در مجموع، می توان نتیجه گرفت که پرورش خلاقیت و تفکر انتقادی مستلزم رویکردی جامع در طراحی برنامه های درسی، روش های تدریس و شیوه های ارزشیابی است و توجه به این مولفه ها می تواند به ارتقای کیفیت آموزش و تربیت نسلی آگاه، خلاق و توانمند منجر شود.واژگان کلیدی: خلاقیت، تفکر انتقادی، محیط آموزشی، روش های تدریس فعال، یادگیری مشارکتی.