تربیت رسانه ای و ارتقای سواد فناوری دانش آموزان: رویکردی تربیتی برای مواجهه آگاهانه با فضای مجازی

در سال های اخیر، رسانه های نوین و محیط های دیجیتال به یکی از مهم ترین عرصه های حضور، یادگیری و تجربه اجتماعی دانش آموزان تبدیل شده اند و بخش قابل توجهی از شکل گیری هویت فکری و عاطفی آنان را در بر می گیرند. در چنین وضعیتی، بی توجهی مدرسه به تربیت رسانه ای و تقویت شایستگی های مرتبط با استفاده آگاهانه از آن، به تعمیق شکاف میان زندگی واقعی دانش آموزان و آموزش رسمی می انجامد. نوشتار حاضر با رویکردی تحلیلی و مبتنی بر مرور پژوهش های داخلی، ابتدا مفاهیم پایه تربیت رسانه ای، سواد رسانه ای و سواد فناوری را تبیین می کند و سپس ضرورت پرداختن به این حوزه در مدرسه امروز را نشان می دهد. همچنین، مولفه ها و شایستگی های شناختی، مهارتی و ارزشی لازم برای ارتقای سواد فناوری دانش آموزان تشریح می شود و فرصت ها و تهدیدهای فضای مجازی برای رشد آموزشی و تربیتی آنان مورد بررسی قرار می گیرد. بر پایه این تحلیل، الگویی پیشنهادی برای مدرسه ارائه می شود که در آن بازنگری برنامه درسی، توانمندسازی معلمان، طراحی فعالیت های پژوهش محور و مشارکتی و ایجاد همسویی میان مدرسه و خانواده، به عنوان ارکان تقویت تربیت رسانه ای و سواد فناوری در نظر گرفته شده است. در پایان بر این نکته تاکید می شود که تنها در پرتو رویکردی یکپارچه و فعال در سطح مدرسه، می توان زمینه حضور آگاهانه، نقاد و مسئولانه دانش آموزان در فضای مجازی را فراهم ساخت و از ظرفیت های رسانه و فناوری در خدمت تربیت بهره گرفت.

کلیدواژه ها:

تربیت رسانه ای ، سواد فناوری ، سواد رسانه ای ، فضای مجازی ، مدرسه ، دانش آموزان.