سلامت روان دانش آموزان در مدارس معاصر: چالش های نوظهور، عوامل خطر و الزامات تربیتی

سلامت روان دانش آموزان در مدارس معاصر، یکی از مولفه های اساسی کیفیت نظام آموزشی و پیش شرط تحقق یادگیری عمیق و تربیت پایدار به شمار می آید. دگرگونی های پرشتاب در ساختار مدرسه، منطق رقابت تحصیلی، گسترش سبک زندگی دیجیتال و تغییر الگوی روابط همسالان، مجموعه ای از چالش های نوظهور را در حوزه سلامت روان دانش آموزان پدید آورده است. این مقاله با رویکرد تحلیلی و با تکیه بر پژوهش های سال های اخیر، به سه محور اصلی می پردازد. ابتدا مهم ترین چالش های معاصر در مدرسه، از جمله فرسودگی تحصیلی، تجربه استرس مزمن، پیامدهای روانی استفاده افراطی از رسانه ها و بازی های رایانه ای، قلدری و طرد اجتماعی و نیز آثار روانی گسست های آموزشی ناشی از دوره کووید ۱۹ ترسیم می شود. سپس، شبکه ای از عوامل خطر در سطوح فردی، مدرسه ای، خانوادگی و اجتماعی تبیین می گردد و نقش مهارت های اجتماعی-هیجانی، بافت کلاس، سبک فرزندپروری و شرایط محیطی در تشدید یا تعدیل مشکلات روانی دانش آموزان نشان داده می شود. در نهایت، الزامات تربیتی متناسب با این وضعیت، شامل بازنگری در منطق نمره محور مدرسه، ایجاد فضای یادگیری امن و حمایتگر، توسعه برنامه های آموزش مهارت های زندگی و تاب آوری، توانمندسازی معلمان در زمینه شناسایی زودهنگام نشانه های مشکل و تقویت همکاری مدرسه و خانواده صورت بندی می شود. بر این اساس، مقاله بر ضرورت گذار از رویکرد صرفا آموزشی به رویکردی تربیتی و چندسطحی در مواجهه با سلامت روان دانش آموزان تاکید می کند.

کلیدواژه ها:

سلامت روان ، دانش آموزان ، مدارس معاصر ، قلدری ، تاب آوری ، الزامات تربیتی.