بررسی کنش های اخلاقی، حقوقی و تربیتی کاربرد هوش مصنوعی در نظام آموزشی و اجتماعی

بررسی کنش های اخلاقی، حقوقی و تربیتی کاربرد هوش مصنوعی در نظام آموزشی و اجتماعی از اهداف این مقاله می باشد. گسترش شتابان هوش مصنوعی در ساختارهای آموزشی و اجتماعی، فرصت ها و در عین حال چالش های عمیق و چندلایه ای را در حوزه های اخلاقی، حقوقی و تربیتی پدید آورده است. ورود سامانه های هوشمند به فرآیندهای یاددهی یادگیری، ارزشیابی آموزشی، هدایت تحصیلی، مدیریت مدرسه و حتی کنش های اجتماعی، موجب دگرگونی نقش معلم، یادگیرنده و نهادهای تربیتی شده و پرسش های اساسی درباره حدود مداخله فناوری در تربیت انسان مطرح کرده است. از منظر اخلاقی، مسائلی همچون تضعیف عاملیت انسانی، وابستگی شناختی، نقض حریم خصوصی، سوگیری الگوریتمی و عدالت آموزشی به طور جدی قابل تامل است. در بعد حقوقی، فقدان چارچوب های قانونی شفاف برای مسئولیت پذیری، مالکیت داده ها، امنیت اطلاعات و پاسخ گویی در برابر خطاهای هوش مصنوعی، نظام های آموزشی و اجتماعی را با ابهام و مخاطره مواجه ساخته است. همچنین از منظر تربیتی، چالش هایی نظیر کاهش تعاملات انسانی، تغییر الگوهای اجتماعی شدن، تضعیف مهارت های تفکر انتقادی و اخلاقی و تغییر ماهیت فرایند یادگیری، ضرورت بازاندیشی در اهداف و روش های تعلیم و تربیت را برجسته می کند. این پژوهش با رویکرد تحلیلی توصیفی، به واکاوی نظام مند این چالش ها پرداخته و بر ضرورت تدوین سیاست های اخلاقی، حقوقی و تربیتی هماهنگ و بومی شده برای بهره گیری مسئولانه از هوش مصنوعی در ساختارهای آموزشی و اجتماعی تاکید می کند. نتایج نشان می دهد که بدون نگاه چندبعدی و راهبردی، کاربرد هوش مصنوعی می تواند به تضعیف ارزش های انسانی و تربیتی منجر شود، در حالی که مدیریت آگاهانه آن می تواند به ارتقای کیفیت آموزش و توسعه اجتماعی پایدار کمک کند.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی ، اخلاق آموزشی ، چالش های حقوقی ، تربیت انسانی ، عدالت آموزشی ، ساختارهای آموزشی و اجتماعی