نقش معلم در سلامت روان دانش آموزان و چگونگی رفتار و برخورد معلم با دانش آموزان پرخاشگر

در نظام آموزشی امروز، نقش معلم از حد انتقال صرف دانش فراتر رفته و به مقام راهبری تربیتی، روانی و اجتماعی دانش آموزان ارتقا یافته است. سلامت روانی دانش آموزان هم به عنوان یکی از ارکان اساسی رشد مطلوب عاطفی و رفتاری، عمیقا تحت تاثیر کیفیت ارتباط معلم با آنان قرار دارد. معلم نه تنها با آموزش علمی، بلکه از طریق رفتار، گفتار، نگرش و توانایی درک هیجانات دانش آموزان، بر شکل گیری شخصیت، اعتماد به نفس و ثبات هیجانی آنان اثر مستقیم می گذارد. محیط کلاس در واقع یک زیست جهان روانی اجتماعی است که در آن تعاملات روزمره معلم و شاگرد زمینه ساز امنیت روانی، احساس تعلق، و رشد سازنده می شود.در این میان، برخورد با دانش آموزان پرخاشگر یکی از چالش های جدی در مدارس است. پرخاشگری ممکن است ریشه در مشکلات خانوادگی، محرومیت های اجتماعی، تجربه های ناکامی، یا اختلالات روانی و رفتاری داشته باشد. معلم به عنوان نخستین ناظر تربیتی باید قادر باشد منشا رفتار پرخاشگرانه را تشخیص داده، آن را به صورت علمی و بدون واکنش هیجانی مدیریت کند. اتخاذ رویکردهای تربیتی انسان مدار، استفاده از ارتباط همدلانه، تقویت فرصت های ابراز احساسات، و آموزش مهارت های کنترل خشم از جمله راهکارهایی هستند که می توانند به تعدیل رفتارهای پرخاشگرانه کمک کنند.رفتار اصولی معلم در برابر دانش آموزان پرخاشگر باید بر پایه ی احترام متقابل، گوش دادن فعال، پرهیز از تنبیه های تحقیرآمیز و فراهم سازی فرصت های جبران و رشد شکل گیرد. ایجاد فضای حمایتی و استفاده از پاداش های رفتاری به جای تنبیه، همراه با همکاری با مشاور مدرسه و والدین، نقشی موثر در اصلاح نگرش و رفتار دانش آموزان دارد. پژوهش های روان شناسی تربیتی نیز نشان می دهد که مدارسی با روابط معلم شاگرد مثبت و توام با اعتماد، میزان کمتری از رفتارهای پرخاشگرانه، اضطراب و افت تحصیلی را تجربه می کنند.در نتیجه، معلم باید علاوه بر مهارت های آموزشی، از سواد روان شناختی کافی، مهارت تنظیم هیجان و توانایی ارتباط موثر برخوردار باشد تا بتواند کردار خود را در مسیر حمایت از سلامت روان دانش آموزان سامان دهد. طراحی محیط یادگیری ایمن، فراهم سازی جو محبت آمیز، درک تفاوت های فردی، و بروز رفتارهای همدلانه از مهم ترین مولفه های نقش معلم در پیشگیری و اصلاح پرخاشگری در میان دانش آموزان است. این مقاله با تاکید بر بررسی نظری و کاربردی این ابعاد، اهمیت آموزش مهارت های روان تربیتی به معلمان و نقش آنان به عنوان عوامل کلیدی سلامت روان دانش آموزان را برجسته می سازد.

کلیدواژه ها:

نقش معلم ، سلامت روان دانش آموزان ، پرخاشگری ، رفتار معلم ، مدیریت کلاس درس ، دانش آموزان پرخاشگر ، ارتباط معلم و دانش آموز ، مهارت های روان شناختی ، تربیت عاطفی ، محیط آموزشی سالم