معلم حرفه ای در عصر شبکه های اجتماعی

عصر شبکه های اجتماعی با دگرگون ساختن مفاهیم سنتی ارتباط، اطلاعات و یادگیری، نقش و جایگاه معلم را در کانون تحولی عمیق قرار داده است. این مقاله با هدف تبیین ویژگی های معلم حرفه ای در این عصر نوین، نشان می دهد که حرفه ای گرایی دیگر تنها به تسلط بر محتوای درسی و روش های کلاسی محدود نیست، بلکه نیازمند ترکیبی چندبعدی از شایستگی های نوین است. یافته ها حاکی از آن است که نقش معلم از «منبع انحصاری دانش» به «راهنمای فرآیند یادگیری»، «تسهیل گر تعاملات» و «مربی سواد رسانه ای» تغییر یافته است. معلم امروز باید به طور همزمان بر سه عرصه تسلط و احاطه داشته باشد: عرصه فناورانه (مهارت استفاده هوشمندانه از پلتفرم های دیجیتال)، عرصه شناختی-نقادانه (برخورداری از سواد رسانه ای و اطلاعاتی برای تحلیل و تولید محتوا) و عرصه اخلاقی-تربیتی (رعایت حریم خصوصی، حفظ مرزهای حرفه ای و الگوبودن به عنوان یک شهروند دیجیتالی مسئول). این مقاله همچنین بر این نکته تاکید می کند که تحقق این الگوی جدید، تنها با مسئولیت پذیری فردی معلمان میسر نبوده و مستلزم پشتیبانی نهادی از طریق بازنگری در برنامه های تربیت معلم، تدوین منشورهای اخلاقی شفاف و ایجاد زیرساخت های امن آموزشی است. در بافت ایران، معلم حرفه ای با درک این تنش ها، رویکردی انتخاب گرا و فعال دارد تا ضمن بهره گیری از فرصت های توسیعی این فضا، مراقب ارزش های فرهنگی و هویتی باشد.واژگان کلیدی: معلم حرفه ای، شبکه های اجتماعی، سواد رسانه ای و اطلاعاتی، اخلاق حرفه ای، توسعه حرفه ای معلمان، یادگیری دیجیتال، نقش معلم، تربیت معلم، فضای مجازی، آموزش در عصر دیجیتال.