بازپیکربندی شبکه شهری در حاشیه کلان شهرها: نقش شهرهای جدید در تحول سازمان فضایی مجموعه شهری کرج

سیاست شهرهای جدید به عنوان یکی از ابزارهای مداخله در نظام سکونتگاهی، با هدف جذب سرریز جمعیت و فعالیت، کاهش فشار بر مادرشهرها و بهبود تعادل فضایی در مقیاس منطقه شهری به کار گرفته می شود. با این حال، تجربه های جهانی نشان می دهد که تحقق اهداف شهرهای جدید نه تنها به طراحی کالبدی و ظرفیت های زیرساختی، بلکه به پیوندهای عملکردی، الگوی اشتغال، دسترسی پذیری و سازوکارهای حکمرانی شهری وابسته است. این مقاله با تمرکز بر مجموعه شهری کرج می کوشد اثرات توسعه شهرهای جدید پیرامونی را بر سازمان فضایی منطقه شهری، به صورت کمی و مقایسه ای ارزیابی کند. برای سنجش تغییرات سازمان فضایی، از شاخص های متداول تمرکز و پراکنش در نظام شهری استفاده می شود و در کنار آن، با هدف بازنمایی سازمان فضایی عملکردی، شاخصی ترکیبی مبتنی بر ابعاد جمعیت، مسکن، اشتغال، خدمات، صنعت و حمل ونقل تدوین می گردد. در فرآیند وزن دهی معیارها از روش تحلیل سلسله مراتبی استفاده می شود و برای نرمال سازی و برآورد میزان عدم تعادل/تعادل توزیع فضایی از منطق آنتروپی بهره گرفته می شود همچنین با توجه به اینکه تعادل شغل–مسکن الزاما به معنای خوداتکایی عملکردی و کاهش جابه جایی های روزانه نیست، تفسیر نتایج باید به جریان های رفت وآمد و الگوی وابستگی فضایی نیز توجه کند. یافته های مقاله تصویری از روند تغییرات تمرکز فضایی و جایگاه شهرهای جدید در سلسله مراتب و شبکه تعاملات منطقه شهری ارائه می کند و بر مبنای آن، ظرفیت سیاست شهرهای جدید برای حرکت به سمت تعادل فضایی در مجموعه شهری کرج تحلیل می شود..