اهمیت پدافند غیرعامل در حریق و حوادث رویکردی جامع در پیشگیری، کاهش خسارات و افزایش تاب آوری ملی

در دنیای امروز، گسترش شهرنشینی، توسعه صنایع بزرگ و پیچیده، تمرکز زیرساخت های حیاتی و تغییرات اقلیمی، سبب افزایش چشمگیر میزان و شدت حوادث طبیعی و انسان ساخت شده است. در این میان، حریق به عنوان یکی از شایع ترین و در عین حال ویرانگرترین حوادث، هر ساله خسارات گسترده ای به جان انسان ها، اموال عمومی و خصوصی، زیرساخت های حیاتی و محیط زیست وارد می کند. تجربه های ملی و بین المللی نشان می دهد که تمرکز صرف بر اقدامات واکنشی و امدادی پس از وقوع حادثه، نه تنها پاسخگوی ابعاد گسترده بحران ها نیست، بلکه در بسیاری از موارد منجر به تشدید خسارات و تلفات می شود.پدافند غیرعامل به عنوان مجموعه ای از اقدامات پیشگیرانه، غیرمسلحانه و مبتنی بر دانش فنی و مدیریتی، با هدف کاهش آسیب پذیری و افزایش تاب آوری جامعه در برابر حوادث شکل گرفته است. این مقاله با رویکردی توصیفی–تحلیلی، به بررسی جامع مفهوم پدافند غیرعامل، اهداف و انواع آن و نقش حیاتی این رویکرد در پیشگیری و مدیریت حریق و سایر حوادث طبیعی و صنعتی می پردازد. همچنین چالش های اجرای پدافند غیرعامل در ایران مورد بررسی قرار گرفته و در پایان، راهکارها و پیشنهادهایی عملی برای توسعه و نهادینه سازی این رویکرد در سطح ملی ارائه می شود.

کلیدواژه ها:

پدافند غیرعامل ، حریق ، مدیریت بحران ، ایمنی ، کاهش خسارات ، تاب آوری ، حوادث طبیعی