تحلیل اثرات حسابداری ابری بر کارایی فرآیندهای مدیریتی در سازمان های دولتی

این پژوهش با هدف تحلیل اثرات به کارگیری حسابداری ابری بر کارایی فرآیندهای مدیریتی در سازمان های دولتی انجام شده است. ضرورت تحقیق از یک سو به فشار فزاینده برای ارتقای شفافیت، پاسخگویی و چابکی مدیریتی در بخش عمومی و از سوی دیگر به گسترش راهکارهای مبتنی بر رایانش ابری در حوزه حسابداری و مالی بازمی گردد. چارچوب نظری مطالعه بر مبنای مدل های پذیرش فناوری (TAM) و( TOE) و دیدگاه منبع محور سازمانی (RBV) تدوین شده و حسابداری ابری به عنوان منبعی فناورانه برای بهبود کارایی و کیفیت تصمیم گیری مدیریتی در نظر گرفته شده است.از نظر روش شناسی، تحقیق از نوع کاربردی و با رویکرد توصیفی–پیمایشی انجام شده و از طرح آمیخته اکتشافی استفاده شده است؛ بدین صورت که در فاز کیفی، مصاحبه های نیمه ساختاریافته با مدیران مالی و حسابداران مدیریت منتخب در سازمان های دولتی انجام و مضامین اصلی مرتبط با پیامدهای حسابداری ابری شناسایی شد، و در فاز کمی، بر اساس یافته های کیفی و ادبیات نظری، پرسشنامه محقق ساخته ای برای سنجش ابعاد حسابداری ابری (شفافیت و دسترس پذیری اطلاعات، کاهش هزینه های فناوری اطلاعات، مقیاس پذیری و انعطاف پذیری، و امنیت داده ها) و کارایی فرآیندهای مدیریتی (سرعت و دقت بودجه ریزی، نظارت و گزارشگری مدیریتی) طراحی و میان نمونه ای از کارکنان و مدیران مالی در تعدادی از سازمان های دولتی توزیع شد. داده های کمی با استفاده از مدل سازی معادلات ساختاری و نرم افزارهای آماری تحلیل و داده های کیفی با روش تحلیل مضمون کدگذاری و تفسیر گردید.یافته ها نشان می دهد به کارگیری حسابداری ابری اثر مثبت و معناداری بر کارایی فرآیندهای مدیریتی دارد و به ویژه مولفه های «شفافیت و دسترسی بلادرنگ به اطلاعات مالی» و «کاهش هزینه ها و تمرکززدایی از زیرساخت های سخت افزاری» بیشترین سهم را در بهبود کارایی ایفا می کنند، به گونه ای که بخش قابل توجهی از واریانس کارایی مدیریتی توسط این متغیرها تبیین می شود. نتایج حاکی از آن است که استقرار سامانه های حسابداری ابری، سرعت تهیه و تحلیل گزارش های مدیریتی، امکان پایش مستمر عملکرد و کیفیت تصمیم گیری را در سازمان های دولتی افزایش داده و زمینه ارتقای نقش استراتژیک حسابداران مدیریتی را فراهم می سازد. با این حال، موانعی چون نگرانی های امنیتی، وابستگی به عرضه کنندگان خارجی، کمبود مهارت های فناورانه و مقاومت سازمانی در برابر تغییر، بخشی از آثار مثبت را محدود می کند و لزوم اتخاذ راهکارهایی نظیر معماری ابری هیبریدی، تقویت چارچوب های حاکمیت داده و برنامه های آموزشی هدفمند را برجسته می سازد.بر اساس نتایج، پیشنهاد می شود سیاست گذاران و مدیران ارشد بخش عمومی، حسابداری ابری را به عنوان یکی از محورهای کلیدی تحول دیجیتال مالی مدنظر قرار داده و با طراحی نقشه راه مرحله ای، استانداردسازی الزامات امنیتی و حقوقی، و توسعه مهارت های دیجیتال کارکنان، زمینه بهره برداری حداکثری از ظرفیت های آن در جهت ارتقای کارایی فرآیندهای مدیریتی و تحقق حکمرانی هوشمند را فراهم آورند. این یافته ها می تواند برای دولت ها، نهادهای نظارتی و طراحان سامانه های مالی ابری در سطح ملی و بین المللی، مبنایی علمی برای تصمیم سازی و بازطراحی فرآیندهای مدیریتی در عصر تحول دیجیتال باشد.