تحلیل حسابداری ردپای کربن در مدیریت و اصلاح آلایندگی شرکت های صنعتی

گسترش فعالیت های صنعتی، در کنار آثار مثبت اقتصادی، موجب افزایش آلایندگی های زیست محیطی به ویژه انتشار گازهای گلخانه ای شده است؛ آلایندگی هایی که هزینه های اجتماعی و محیط زیستی آن ها غالبا در نظام های حسابداری سنتی منعکس نمی شوند. هدف این مقاله تبیین نقش حسابداری در شناسایی و اندازه گیری آلایندگی شرکت های صنعتی با تمرکز بر رد پای کربن، و بررسی کارکرد آن در تعیین عوارض آلایندگی و هدایت منابع حاصل در چارچوب حسابداری سبز است. این مطالعه با رویکردی توصیفی–تحلیلی و بر پایه تحلیل مفهومی ادبیات حسابداری محیط زیست و حسابداری کربن انجام شده است. نتایج نشان می دهد که حسابداری محیط زیست و حسابداری رد پای کربن با شناسایی فعالیت ها و فرآیندهای آلاینده و اندازه گیری نظام مند میزان آلایندگی، زمینه مرئی سازی خسارت های زیست محیطی و ورود آن ها به نظام تصمیم گیری مدیریتی را فراهم می سازند. همچنین مشخص شد که تعیین عوارض آلایندگی بدون اتکا به اطلاعات حسابداری شده، اثربخشی لازم را نخواهد داشت و نقش حسابداری در این حوزه، فراهم سازی مبنای اطلاعاتی قابل اتکا و ایجاد شفافیت در ثبت و گزارش منابع حاصل از عوارض است. یافته ها همچنین حاکی از آن است که هدایت هدفمند منابع حاصل از عوارض آلایندگی به پروژه های اصلاحی، فناوری های پاک و بهبود فرآیندهای تولید، مستلزم استقرار نظام های حسابداری سبز و ارزیابی مستمر اثربخشی مصرف این منابع است. در مجموع، این مقاله نشان می دهد که حسابداری، با ایفای نقشی فراتر از ثبت مالی، می تواند به عنوان ابزاری اصلاحی و هدایت کننده در مدیریت آلایندگی شرکت های صنعتی و حرکت به سوی توسعه پایدار مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

حسابداری محیط زیست ، حسابداری رد پای کربن ، آلایندگی صنعتی ، عوارض آلایندگی ، حسابداری سبز