کاربرد اصول مدیریت پروژه در بهبود فرآیندهای جمع آوری و بازیافت پسماند شهری

مدیریت پسماند شهری به عنوان یکی از اساسی ترین وظایف مدیریت شهری، نقشی تعیین کننده در حفظ محیط زیست، ارتقای سلامت عمومی و بهبود کیفیت زندگی شهروندان ایفا می کند و افزایش حجم و تنوع پسماندها در شهرهای بزرگ، ضرورت به کارگیری رویکردهای نظام مند و علمی در برنامه ریزی و اجرای پروژه های مرتبط با جمع آوری و بازیافت را دوچندان ساخته است. در این میان، اصول و ابزارهای مدیریت پروژه به عنوان چارچوبی ساختاریافته برای برنامه ریزی، اجرا، پایش و کنترل فعالیت های پیچیده، می تواند نقش موثری در افزایش کارایی و اثربخشی پروژه های پسماند شهری ایفا نماید. هدف اصلی پژوهش حاضر بررسی کاربرد اصول مدیریت پروژه در بهبود فرآیندهای جمع آوری و بازیافت پسماند شهری و تحلیل میزان تاثیر آن ها بر ارتقای عملکرد عملیاتی، کاهش هزینه ها و بهبود هماهنگی بین واحدهای اجرایی است. این تحقیق از نظر هدف کاربردی و از نظر روش توصیفی–تحلیلی بوده و داده ها از طریق مطالعه اسناد، پرسشنامه های تخصصی و مصاحبه با مدیران و کارشناسان حوزه پسماند شهری گردآوری شده اند. چارچوب مفهومی تحقیق مبتنی بر مراحل اصلی مدیریت پروژه شامل آغازین، برنامه ریزی، اجرا، پایش و کنترل و اختتام است و تلاش شده است تا هر یک از این مراحل در بستر پروژه های جمع آوری و بازیافت پسماند مورد تحلیل قرار گیرد. یافته های پژوهش نشان می دهد که نبود برنامه ریزی جامع پروژه، ضعف در مدیریت زمان و هزینه، عدم تعریف شفاف نقش ها و مسئولیت ها و فقدان نظام منسجم پایش و کنترل، از مهم ترین عوامل کاهش اثربخشی پروژه های پسماند شهری به شمار می روند. در مقابل، به کارگیری ابزارهایی نظیر ساختار شکست کار، زمان بندی اجرایی، مدیریت ریسک، کنترل هزینه و شاخص های عملکردی موجب بهبود هماهنگی سازمانی، کاهش دوباره کاری ها و افزایش بهره وری فرآیندهای جمع آوری و بازیافت شده است. نتایج تحقیق همچنین بیانگر آن است که استقرار رویکرد مدیریت پروژه، علاوه بر بهبود عملکرد فنی و اقتصادی، زمینه ساز ارتقای شفافیت، پاسخگویی و تصمیم گیری مبتنی بر داده در سازمان های متولی مدیریت پسماند شهری می گردد. در نهایت، پژوهش حاضر بر ضرورت نهادینه سازی اصول مدیریت پروژه در ساختار اجرایی شهرداری ها تاکید نموده و آن را یکی از الزامات اساسی دستیابی به نظام پایدار و کارآمد مدیریت پسماند شهری معرفی می کند.

کلیدواژه ها:

مدیریت پروژه ، پسماند شهری ، جمع آوری زباله ، بازیافت پسماند ، برنامه ریزی پروژه ، کنترل پروژه ، عملکرد شهرداری ، مدیریت شهری