بررسی تطبیقی شباهت ها و تفاوت های حقوق رقابت و حقوق مصرف کننده

حقوق رقابت و حقوق مصرف کننده دو شاخه مهم و مرتبط از نظام حقوق اقتصادی مدرن هستند که در جهت حمایت از رفاه عمومی و کارایی بازار فعالیت می کنند. اگرچه هر دو حوزه به دنبال حفظ تعادل و انصاف در روابط بازار هستند، اما اهداف، مبانی، سازوکارها و ذی نفعان آن ها متفاوت است. این مقاله با روش توصیفی-تحلیلی و با رویکرد تطبیقی به بررسی این دو حوزه حقوقی می پردازد. یافته ها نشان می دهد که حقوق رقابت عمدتا بر حفظ ساختار رقابتی بازار و جلوگیری از انحصار، تبانی و سوءاستفاده از قدرت بازار تمرکز دارد، در حالی که حقوق مصرف کننده مستقیما به حمایت از طرف ضعیف قرارداد (مصرف کننده) در برابر تولیدکنندگان و فروشندگان می پردازد. با این حال، هر دو حوزه در اهداف کلان مانند افزایش رفاه مصرف کننده، شفافیت اطلاعات، ارتقای کارایی بازار و جلوگیری از سوءاستفاده های اقتصادی مشترک هستند. در نظام حقوقی ایران، قانون اجرای سیاست های کلی اصل ۴۴ قانون اساسی (۱۳۸۷) و قانون حمایت از مصرف کنندگان (۱۳۸۸) به ترتیب پایه های اصلی این دو حوزه را تشکیل می دهند. مقاله حاضر ضمن تحلیل مبانی نظری و تطبیقی، به بررسی خلاها و چالش های موجود در نظام حقوقی ایران پرداخته و پیشنهادهایی برای هم سویی و تقویت همکاری نهادی بین نهادهای ناظر بر رقابت و حمایت از مصرف کننده ارائه می دهد.

کلیدواژه ها:

حقوق رقابت ، حقوق مصرف کننده ، حمایت از مصرف کننده ، انحصار ، رفاه عمومی ، شفافیت بازار ، نظام حقوقی ایران ، مقایسه تطبیقی