نقش بودجه بندی در بهبود عملکرد مالی سازمان ها

این پژوهش به بررسی نقش بودجه بندی به عنوان ابزاری کلیدی در بهبود عملکرد مالی سازمان ها می پردازد و فرض می کند که استفاده از روش های نوین بودجه بندی مانند بودجه بندی بر مبنای صفر، مبتنی بر فعالیت و مبتنی بر عملکرد، نسبت به روش های سنتی، کارایی مالی را افزایش می دهد. مواد تحقیق شامل داده های مالی ۵۰ شرکت پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران و ۲۰ سازمان دولتی منتخب در بازه زمانی ۱۳۹۸ تا ۱۴۰۳ بوده که از گزارش های سالانه، صورت های مالی و آمار مرکز آمار ایران گردآوری شده است. روش تحقیق ترکیبی کمی-کیفی است؛ در بخش کمی، از آزمون های همبستگی پیرسون و رگرسیون چندمتغیره برای تحلیل تاثیر متغیرهای بودجه بندی (مانند نوع بودجه، سطح مشارکت مدیران و انعطاف پذیری) بر شاخص های عملکرد مالی مانند بازده دارایی ها، بازده حقوق صاحبان سهام و نسبت بدهی استفاده شد، و در بخش کیفی، مصاحبه با ۳۰ مدیر مالی و تحلیل محتوای اسناد سازمانی انجام گرفت. نتایج نشان داد که سازمان هایی با بودجه بندی نوین، انحراف هزینه ها را تا ۳۵ درصد کاهش داده، سودآوری را ۲۵ درصد افزایش داده و نسبت بدهی را ۱۵ درصد بهبود بخشیده اند؛ همچنین، مشارکت مدیران در فرآیند بودجه بندی، دقت پیش بینی درآمدها را تا ۲۸ درصد بالا برده است. این رویکردها به ویژه در شرایط نوسانات اقتصادی ایران، پایداری مالی را تقویت کرده و سازمان ها را در برابر ریسک های نقدینگی مقاوم تر می سازد.

کلیدواژه ها:

بودجه بندی ، عملکرد مالی ، سازمان ها ، پایداری مالی ، مدیریت منابع