مقایسه اثربخشی درمان هیجان مدار و سایکودراما بر تنظیم شناختی هیجانی، نشخوار فکری و انعطاف پذیری شناختی در دانش آموزان ورزشکار دارای اختلال اضطراب اجتماعی

هدف پژوهش حاضر، مقایسه اثربخشی درمان هیجان محور و سایکودراما بر تنظیم شناختی هیجان، نشخوار فکری و انعطاف پذیری شناختی در دانش آموزان ورزشکار دارای اختلال اضطراب اجتماعی بود. این مطالعه از نظر روش شناسی، از نوع نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون–پس آزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل کلیه دانش آموزان پسر پایه متوسطه دوم شهرستان بانه در سال تحصیلی ۱۴۰۳–۱۴۰۴ بود که به صورت فعال در فعالیت های ورزشی مشارکت داشتند و مبتلا به اختلال اضطراب اجتماعی تشخیص داده شدند. نمونه ای متشکل از ۴۵ نفر به روش نمونه گیری هدفمند انتخاب و سپس به صورت تصادفی در سه گروه ۱۵ نفره (درمان هیجان محور، سایکودراما، و کنترل) تقسیم شدند. تشخیص اختلال اضطراب اجتماعی بر اساس مصاحبه بالینی ساختاریافته مطابق با DSM-۵ و پرسشنامه اضطراب اجتماعی صورت گرفت. همچنین ابزارهای مورد استفاده برای سنجش متغیرهای وابسته شامل پرسشنامه تنظیم شناختی هیجان (CERQ)، پرسشنامه نشخوار فکری (RRS) و مقیاس انعطاف پذیری شناختی (CFS) بود. مداخلات در ده جلسه گروهی هفتگی برگزار شد. داده ها با استفاده از تحلیل کوواریانس چندمتغیره (MANCOVA) مورد تحلیل قرار گرفتند. یافته ها نشان داد که هر دو روش درمانی، به طور معناداری موجب بهبود تنظیم شناختی هیجان و انعطاف پذیری شناختی و کاهش نشخوار فکری در مقایسه با گروه کنترل شدند (۰۵/۰p<). همچنین، درمان هیجان محور نسبت به سایکودراما اثربخشی بالاتری در بهبود متغیرهای شناختی هیجانی نشان داد. بر اساس نتایج، می توان از این دو رویکرد به ویژه درمان هیجان محور در مداخلات روان شناختی برای دانش آموزان ورزشکار دارای اضطراب اجتماعی بهره برد.

کلیدواژه ها:

درمان هیجان محور ، سایکودراما ، نشخوار فکری ، انعطاف پذیری شناختی ، تنظیم شناختی هیجان