تبیین رابطه معنای زندگی و اعتیاد به فضای مجازی: آزمون نقش واسطه گری عزت نفس

پژوهش حاضر باهدف بررسی رابطه بین معنای زندگی و اعتیاد به شبکه های اجتماعی، با تاکید بر نقش واسطه ای عزت نفس انجام شده است. در عصر دیجیتال، استفاده افراطی از رسانه های اجتماعی به یکی از چالش های روان شناختی رایج، به ویژه در میان جوانان تبدیل شده است. در این میان، سازه های بنیادین روان شناختی مانند معنای زندگی و عزت نفس می توانند نقش محافظتی مهمی در برابر رفتارهای اعتیادی ایفا کنند. معنای زندگی به تجربه ذهنی فرد از هدفمندی، انسجام و ارزشمندی زندگی اشاره دارد و عزت نفس نیز ارزیابی ذهنی فرد از ارزشمندی خود را در برمی گیرد. مطالعه حاضر با روش کمی و طرح مقطعی بر روی ۲۱۴ کاربر شبکه های اجتماعی در بازه سنی ۱۸ تا ۴۰ سال انجام شد. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه معنای زندگی، مقیاس عزت نفس روزنبرگ و مقیاس اعتیاد به رسانه های اجتماعی بود. داده ها با استفاده از آزمون های آماری همبستگی پیرسون، رگرسیون چندگانه، مدل میانجی گری بارون و کنی و مدل سازی معادلات ساختاری تحلیل شدند. نتایج نشان داد که معنای زندگی با اعتیاد به شبکه های اجتماعی رابطه منفی و معناداری دارد و عزت نفس نیز با اعتیاد رابطه منفی دارد. تحلیل میانجی گری نشان داد که عزت نفس به طور کامل رابطه بین معنای زندگی و اعتیاد را میانجی گری می کند. این یافته ها بر اهمیت تقویت معنا و عزت نفس در پیشگیری از اعتیاد به شبکه های اجتماعی تاکید دارند و می توانند مبنایی برای طراحی مداخلات روان شناختی موثر در بافت فرهنگی ایران فراهم آورند.

کلیدواژه ها:

معنای زندگی ، استفاده مسئله ساز از شبکه های اجتماعی ، عزت نفس ، اعتیاد به شبکه های اجتماعی ، جوانان