کنش های دریدایی نشانه های زبانی نیما با تکیه بر شعر «آی آدم ها»

جهان هستی را از رهگذر زبان می توان شناخت و شعر قلمرو مهم تبلور زبان و به فعلیت درآمدن هستی است. شعر به مثابه ی پدیداری تامل برانگیز، جهت پیکان پرسش از چیستی و هستی جهان را به سمت خود فرامی خواند. اگر زبان خانه ی هستی و یگانه مجرای شناخت است و شعر نیز در بستر زبان رخ می دهد، چگونه زیستن شاعر در این منزلگه است که معیار سنجش عملکردش می شود. کشف راز و رمزهای این پدیدار بر عهده فلسفه و انواع نقدهای ادبی مبتنی بر نگرشهای فلسفی است که هدف واحد تحلیل زبان و کشف معانی متون ادبی را دنبال می کنند. جستار حاضر با روش تحلیلی-توصیفی و با کاربست نظریه های پساساختگرایی بویژه دیدگاههای دریدا در باب نشانه های زبانی، در صدد تبیین عملکرد زبان در شعر «آی آدمها» ست که واجد مختصات متنی ادبی از نیما به عنوان آغازگر یکی از گسترده ترین جریانهای شعر فارسی است. پس از تحلیل این شعر از رهگذر رویکرد مذکور درمی یابیم علاوه بر اینکه فردیت نیما در نظریه پردازیهای زبانی او متبلور است، او به کاربست زبانی ویژه ی خویش دست یافت و با به کارگیری انواع شگردهای زبانی مانند نحو، ترکیبات و واژگان خاص و تکنیکهای بلاغی، در جهت احیای نشانه های زبانی موجود و خلق نشانه های بدیع توفیق یافت و درنتیجه به ایجاد ظرفیتهای زبانی و معنایی تازه تر و متکثرتر نایل شد؛ ظرفیتهایی که می تواند نیما شدن نیما را به عنوان پیشرو جریان معاصر شعر فارسی تا حدودی تبیین کند و اینهمه در فضای گفتمانی جدیدی رقم خورد که تابعی است از یک نظام اندیشگانی جدید و گسترده.

کلیدواژه ها:

نشانه ی زبانی ، جریان سازی ، کنش ، شعر «آی آدم ها»ی نیما ، دریدا