واکاوی آیین میترائیسم و ارتباط آن با دین مسیح و تاثیر آن در طرح بناهای دینی

میترا یکی از کهن ترین خدایان هند و آریایی است. میتراپرستی یکی از جنجال برانگیزترین ادیان تاریخی است که به منصه ظهور رسیده است. حقیقت آن است که کار و تحقیق بر موضوع میتراپرستی از همان بدو ورود دشوار می نماید. در واقع می توان گفت که بررسی میتراپرستی موید جدی دین مسیحیت است. فهم مسیحیت در گرو فهم میتراپرستی است و این دین وامدار و مرهون آیین سری میترا است. آیین میترائیسم در ایران تا زمان ظهور زرتشت، آیین همگانی بود و بعد از اینکه این آیین در غرب ایران رواج یافت و اروپاییان که در این ناحیه با ایران تماس داشتند با این آیین آشنا شده و از طریق سربازان این نواحی، به شرق اروپا راه یافت. پس از گسترش مسیحیت در اروپا، میترائیسم از اروپا رخت بر بست؛ اما خلاف ایران میترائیسم تاثیر بسزایی در دین مسیح و آداب ورسوم آن از خود به جای گذاشت تا آنجا که بسیاری از مراسم مسیحیان ریشه در این آیین داشته و باقی مانده است. هدف از این مقاله آشنایی با راز و رمز آیین میترایی، معماری مهرابه ها و نیز ارتباط آن با آیین مسیحیت است که در این راستا نمادها و چند معبد میترایی مورد بررسی قرار می گیرد. روش تحقیق مقاله حاضر توصیفی و تحلیل محتوا بوده که با بررسی های کتابخانه ای به روشن ساختن دلیل و مفاهیم آن می پردازد. به نظر می رسد ساختار معابد آن چه در ایران و چه در اروپا با اینکه در کلیات شبیه به هم بوده؛ ولی تفاوت های چشمگیری نیز داشته که ناشی از فرهنگ و اعتقادات هر سرزمین است. نمادهایی هم چون ماهی، تثلیث، مراسم غسل و تعمیدعید فصح مسیحیان، ناقوس کلیسا و مواردی از این دست پیش تر در آیین میترائیسم وجود داشته است.

کلیدواژه ها:

میترائیسم ، زرتشت ، مسیحیت ، آیین مهر.