انطباق شاخص های نظام ابنیه در باغ ایرانی با معیار ماندگاری

باغ ایرانی پدیده ای فرهنگی، تاریخی، کالبدی در سرزمین ایران است. این الگوی باغ سازی دارای مشخصه هایی است که آن را در طول تاریخ از سبک های دیگر باغ سازی دنیا متمایزکرده است. باغ ایرانی در شهرسازی و معماری سنتی ایران دارای جایگاهی بلندمرتبه و رفیع می باشد، بدین معنی که فضا و محیط اطراف آن از چه ویژگی هایی برخوردار باشند تا مردم را به خود جلب کنند. باغ به مثابه تمثیلی از بهشت همواره در میان باورهای ایرانیان جایگاه مقدسی داشته است، شاخصه های باغ سازی در ادوار گوناگون متغیر بوده که یکی از این مشخصه ها نظام ابنیه در باغ ایرانی است. وجه قابل ارزیابی در مفهوم باغ ایرانی وجه مصنوعی شامل عناصر انسان ساز اعم از بنا و دیوار و...بوده و بعد انسانی مرتبط با سیاست، اقتصاد، اجتماع، فرهنگ و مذهب است. هدف اصلی این پژوهش، بررسی چگونگی انطباق شاخص های نظام ابنیه در ماندگاری باغ ایرانی در دوران معاصر بوده است. برای رسیدن به این هدف، در ابتدا باغ ایرانی و مفهوم ماندگاری تعریف شده و معیارهای آن استخراج شد تا الگوی نظری پژوهش شکل بگیرد. در واقع ماندگاری باغ ایرانی از گذشته تا به امروز و در اشکال مختلف آن، که شامل معیارهای عملکردی، اقلیمی، فرهنگی-اجتماعی و معنایی-زیبایی شناسی بوده با شاخص های نظام ابنیه که از مطالعات حاصل آمده اند. در باغ ایرانی انطباق داده شد. برای رسیدن به این اهداف، از ترکیب روش های تحقیق توصیفی-تحلیلی و تاریخی استفاده شده است. روش های جمع آوری اطلاعات نیز به صورت کتابخانه ای و اسنادی بوده تا شناخت جامعی از باغ ایرانی، ماندگاری و نظام ابنیه صورت بگیرد. روش ارزشیابی اطلاعات با توجه به محتوای مطالب به صورت کیفی بوده و نتایج از طریق روش تحلیلی-استقرایی حاصل شدند. بر این اساس به سوال اصلی پژوهش پاسخ داده شده و نتیجه نهایی حاصل آمدکه استفاده از عناصر مصنوع (دیوار، ورودی، کوشک و ...)در باغ ایرانی ابزاری نبوده و داشتن پیوند ذهنی و قائل شدن نقش معنایی برای آن عامل ماندگاری باغ ایرانی بوده است.

کلیدواژه ها:

باغ ایرانی ، ماندگاری ، نظام ابنیه ، معاصرسازی.