بازخوانی اصل کرامت انسانی و نقش آن در تربیت اخلاقی دانش آموزان در مدرسه

تربیت اخلاقی در مدرسه تنها مجموعه ای از هنجارها و توصیه های رفتاری نیست، بلکه فرایندی عمیق برای بیدار کردن آگاهی انسانی و بازگرداندن تعلیم و تربیت به اصل کرامت است. در این نگاه، مدرسه باید محیطی باشد برای پرورش انسان متفکر، مسئول و درون نگر، نه صرفا زمینه ای برای انتقال دانش و انضباط بیرونی. این پژوهش تحلیلی در پی آن است که با بازخوانی اصل کرامت انسانی در سنت فلسفه تعلیم و تربیت اسلامی و نظریه های اخلاقی معاصر، نقش مدرسه را در صیانت از حیثیت وجودی دانش آموزان بازتعریف کند. تحلیل ها نشان می دهد که کرامت، نه صفتی اکتسابی یا پاداشی، بلکه سرشت وجودی انسان است و وظیفه نظام آموزشی، فراهم ساختن شرایط شکوفایی این کرامت از طریق احترام، گفت وگو، مسئولیت پذیری و خودارزیابی اخلاقی است. بر پایه دیدگاه های علامه طباطبایی، شهید مطهری و راجرز، تربیت اخلاقی باید از بیرون به درون جابه جا شود: از اطاعت محوری به درک ارزش های اصیل؛ از انضباط تحمیلی به خودانضباطی؛ و از رقابت به هم افزایی انسانی. نتیجه اصلی تاکید دارد که بازسازی معنای مدرسه بر محور کرامت انسانی، نه تنها اعتبار اخلاقی معلم را افزایش می دهد بلکه به اصلاح ساختارهای ارزشی جامعه می انجامد. این الگو مدرسه را به جامعه ای کوچک از رشد اخلاقی بدل می کند که در آن احترام، همدلی و اعتماد زیربنای یادگیری اند.

کلیدواژه ها:

تربیت اخلاقی ، کرامت انسانی ، مدرسه ، معلم اخلاقی ، فلسفه تربیتی اسلامی ، خودانضباطی