چگونه توانستیم با استفاده از نقاشی و هنر درمانی، بیان هیجانی دانش آموز مبتلا به اوتیسم را تقویت کنیم؟

این اقدام پژوهی با هدف بررسی راهکارهای موثر برای تقویت بیان هیجانی دانش آموز مبتلا به اختلال طیف اوتیسم انجام شد. بیان هیجانی یکی از مهم ترین ابعاد رشد عاطفی و اجتماعی است که نقش بسزایی در رفتار، یادگیری و تعاملات اجتماعی دانش آموزان دارد. دانش آموزان مبتلا به اوتیسم به دلیل محدودیت های ارتباطی و کلامی، اغلب در ابراز احساسات خود با مشکل مواجه هستند و این ناتوانی می تواند منجر به بروز رفتارهای نامناسب، اضطراب و کناره گیری اجتماعی شود. از این رو، شناسایی و به کارگیری روش هایی متناسب با ویژگی های این دانش آموزان، ضرورتی انکارناپذیر در فرآیند آموزش و تربیت به شمار می آید. مرحله نخست، با استفاده از مشاهده مستقیم، گفت وگو با معلمان و والدین و بررسی سوابق تحصیلی، وضعیت موجود دانش آموز از نظر بیان هیجانی مورد بررسی قرار گرفت. نتایج این مرحله نشان داد که دانش آموز در بیان احساسات خود به صورت کلامی ناتوان است و هیجان های او اغلب به شکل رفتارهای غیرکلامی و گاه نامناسب بروز می یابد. بر اساس این شواهد، راه حل هایی مبتنی بر استفاده از نقاشی و هنر درمانی به عنوان ابزارهای غیرکلامی و خلاقانه طراحی و اجرا شد. در مرحله اجرای راه حل ها، فعالیت های نقاشی به صورت منظم و هدفمند در برنامه کلاسی گنجانده شد و از اصول ساده هنر درمانی مانند ایجاد فضای امن، آزادی در انتخاب رنگ و موضوع و گفت وگوی هدایت شده پس از نقاشی استفاده گردید. پس از اجرای این اقدامات، مرحله گردآوری اطلاعات مجدد انجام شد و تغییرات رفتاری و هیجانی دانش آموز مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد که میزان بی قراری و تنش های هیجانی دانش آموز کاهش یافته و توانایی او در ابراز احساسات، به ویژه به صورت غیرکلامی، بهبود یافته است. همچنین تعامل دانش آموز با معلم و محیط آموزشی مطلوب تر شد.

کلیدواژه ها:

نقاشی ، هنر درمانی ، بیان هیجانی ، دانش آموز ، اوتیسم