پدیدارشناسی تجربه زیسته آتش نشانان از کار در شیفت شب و پیامدهای روانی جسمانی آن

چکیدهکار در شیفت شب یکی از سخت ترین بخش های حرفه آتش نشانی است و می تواند سلامت روانی، جسمانی و عملکردی آتش نشانان را به طور جدی تحت تاثیر قرار دهد. در شهر مشهد، به دلیل حجم بالای ماموریت ها و فشارهای عملیاتی، آتش نشانان بیش از سایر کارکنان امدادی در معرض این پیامدها قرار دارند. این پژوهش با هدف تبیین تجربه زیسته آتش نشانان از کار در شیفت شب و شناسایی پیامدهای روانی–جسمانی آن انجام شد. این مطالعه با رویکرد کیفی و روش پدیدارشناسی توصیفی کلایزی انجام گرفت. تعداد ۱۴ آتش نشان شاغل در ایستگاه های عملیاتی شهر مشهد به صورت هدفمند و بر اساس معیارهای شامل حداقل دو سال سابقه کار عملیاتی، تجربه مداوم شیفت شب و تمایل به مشارکت انتخاب شدند. گردآوری داده ها از طریق مصاحبه نیمه ساختاریافته صورت گرفت و مصاحبه ها تا رسیدن به اشباع نظری ادامه یافت. تحلیل داده ها با پیروی از مراحل هفت گانه کلایزی انجام شد.تحلیل مصاحبه ها منجر به استخراج چهار مقوله اصلی اختلالات خواب (شامل بی خوابی، خواب سطحی، بیدارشدن ناگهانی و رویاهای مرتبط با حوادث)، پیامدهای روان شناختی ( مانند تنیدگی مداوم، تحریک پذیری، کاهش آستانه تحمل و نگرانی درباره اعلام ماموریت)، پیامدهای جسمانی (شامل خستگی مزمن، افت انرژی، سردرد، مشکلات گوارشی و اختلال در تمرکز) وتاثیرات خانوادگی و اجتماعی ( شامل کاهش کیفیت روابط با خانواده، کمبود زمان استراحت مشترک و نوسانات خلقی) شد که بیانگر پیامدهای چند بعدی شیفت شب بودند. نتایج نشان می دهد کار در شیفت شب بر آتش نشانان مشهد تاثیرات عمیق و گسترده ای بر سلامت روان، جسم و روابط اجتماعی دارد و می تواند کیفیت زندگی و عملکرد عملیاتی آنان را کاهش دهد. برنامه ریزی برای بهبود شیفت بندی، ارائه حمایت روان شناختی، و ایجاد شرایط مناسب برای استراحت می تواند نقش مهمی در کاهش این پیامدها داشته باشد.

کلیدواژه ها:

آتش نشانی ، شیفت شب ، تجربه زیسته ، سلامت روان ، فرسودگی شغلی ، پیامدهای جسمانی ، مطالعه کیفی