بررسی مبانی فقهی و حقوقی مهریه سنگین و تاثیرات آن بر روابط زناشویی

مهریه به عنوان یکی از ارکان اصلی عقد نکاح در فقه اسلامی و حقوق ایران، ابزاری برای تکریم زن و تضمین حقوق مالی او به شمار می آید. بااین حال، در دهه های اخیر پدیده ی «مهریه های سنگین» به دلایل فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی رواج یافته است و این امر پیامدهای قابل توجهی بر روابط زناشویی و نظام خانواده برجای گذاشته است. از نظر فقهی، مهریه باید مالی مشروع، دارای ارزش و قابل تملک باشد، اما زیاده روی در مقدار آن با روح ازدواج که مبتنی بر مودت، رحمت و تعاون است منافات دارد. از منظر حقوقی، قانون گذار محدودیتی صریح برای میزان مهریه تعیین نکرده، اما آثار آن در زمینه ی اجرای مهریه، زندانی شدن زوج، افزایش طلاق ها و تزلزل خانواده ها مورد نقد جدی قرار گرفته است. مهریه ی سنگین گاه از وسیله ی ضمانت مالی به ابزاری فشارآور و تهدیدآمیز تبدیل می شود و بر فضای عاطفی و اعتماد متقابل میان زن و شوهر آثار منفی بر جا می گذارد. در نتیجه، بازنگری در فرهنگ تعیین مهریه، تقویت آموزش حقوق خانواده و اصلاح سازوکارهای قانونی مرتبط با وصول مهریه، می تواند موجب تحکیم بنیان خانواده و تحقق بهتر مقاصد شرعی و اخلاقی ازدواج گردد.

کلیدواژه ها:

مهریه ، فقه اسلامی ، حقوق خانواده ، مهریه سنگین ، روابط زناشویی