بازنگری قانون مدنی ایران: ضرورتها و الگوی اصلاح مواد ناکارآمد

قانون مدنی ایران به عنوان پایه و اساس نظام حقوق خصوصی کشور، پس از نزدیک به یک سده از تدوین، با چالش های بنیادین ناشی از تحولات پرشتاب اقتصادی، فناورانه و اجتماعی روبرو گشته است. این پژوهش با روش تحلیل سازی و تطبیقی و با تکیه بر منابع کتابخانه ای، به شناسایی و بررسی سامانمند مواد نارسا یا ناکارآمد این قانون می پردازد. پژوهش با واکاوی انتقادی متن قانون، رجوع به توانمندی های فقه پویای امامیه و سنجش تجربه های موفق نظام های حقوقی هم خانواده، نشان می دهد که شکاف معناداری میان مفاد کنونی قانون و نیازهای حقوقی جامعه امروز ایران وجود دارد. این نوشتار، با رویکردی نو، به جای دسته بندی موضوعی، فهرست توالی شده ای از شماره مواد قانون مدنی که دچار ناکارآمدی هستند ارائه می دهد و برای هر یک، به اختصار، دلیل نارسایی و خطوط کلی اصلاح را بیان می کند. برآیند این کوشش می تواند به عنوان نقشه راهی کاربردی برای نوسازی گام به گام و اصولی قانون مدنی ایران در دسترس مراجع قانون گذاری قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

قانون مدنی ایران ، اصلاح قانونی ، حقوق تطبیقی ، مواد ناکارآمد