بررسی ماهیت، شرایط صدور و نحوه تنظیم اسناد تجاری الکترونیکی در حقوق موضوعه ایران با نگاهی به مقررات بین المللی حقوق تجارت در زمینه اسناد تجاری

به طور کلی، سند تجاری جایگزین مناسبی برای پرداخت و تحصیل اعتبار بین تجار محسوب می شود. از این وسیله نیز می توان در معاملات تجارت الکترونیکی استفاده فراوان برد، مشروط بر اینکه در مبادلات این نوع اسناد، امنیت کامل حفظ شود. تجهیز نظام قانونی کشور با پدیده اسناد تجاری الکترونیکی منجر به نظم و دقت مبادله ای این اسناد شده و صدمات فعلی ناشی از سوءاستفاده از این جایگزین سودمند را تا اندازه زیادی کاهش خواهد داد. در این سیستم، واسط الکترونیکی جایگزین واسط کاغذ شده و خصوصیات سند کاغذی با منطق مخصوص فضای الکترونیکی بازسازی می شود. از آنجا که سند تجاری الکترونیکی محتوای بازسازی شده سند تجاری کاغذی است، نیازی به تاسیس جدید نیست و تنها کافی است با فنون رمزنگاری پیشرفته مانند امضاء دیجیتال مبتنی بر زیرساخت کلید عمومی، یک سند اصیل و امضاء شده به وجود آید؛ و چنانچه دستاوردهای فنی بشر موفق به ایجاد خصوصیات منحصر به فرد اسناد تجاری در قالب الکترونیکی شود، می توان این ساز و کار را در قانون جدید تجارت وارد ساخت. در این پژوهش، ضمن بیان مفهوم و مبنای قانونی اسناد تجاری الکترونیکی (مشخصا چک، سفته و برات)، به مسائل مختلفه این اسناد از جمله تنظیم، صدور، انتقال، ظهرنویسی، ضمانت، قبول و پرداخت وجه مندرج در آنها پرداخته خواهد شد.

کلیدواژه ها:

اسناد تجاری الکترونیکی ، چک الکترونیکی ، سفته الکترونیکی ، برات الکترونیکی ، داده پیام ، امضای دیجیتال ، زیرساخت کلید عمومی (PKI) ، تجارت الکترونیکی ، مقررات بین المللی تجارت (آنسیترال).