اثرات تغییر کاربری زمین بر برخی ویژگی های خاک در باغ زیتون

تغییرات در کاربری زمین می تواند تاثیر قابل توجه بر ویژگی های خاک داشته باشد. این مطالعه در شهرستان رودبار استان گیلان و در شهر رستم آباد انجام شد تا اثرات تغییر کاربری زمین بر ماده آلی، اسیدیته و ویژگی های فیزیکی خاک از جمله جرم مخصوص ظاهری، سرعت نفوذ آب در خاک، میانگین وزنی قطر خاکدانه ها و میزان آبگریزی خاک را تعیین کند. در این مطالعه، سه کاربری مجاور هم با شیب یکسان شامل  مرتع طبیعی تخریب شده و باغ زیتون که خود شامل دو حالت پوشش زیر نیم سایه انداز درخت و فاصله بین درختان در ردیف کاشت می باشد، انتخاب شدند که هر کدام از این کاربری ها داری سه موقعیت شیب پایین، میانه و بالا بودند. آزمایش به صورت کرت خرد شده در قالب بلوک کاملا تصادفی با سه تکرار انجام گرفت. نتایج نشان داد که تبدیل مرتع طبیعی تخریب شده به باغ زیتون منجر به افزایش قابل توجه در مقدار ماده آلی خاک در زیر پوشش نیم سایه انداز درخت زیتون و در فاصله بین درختان (به ترتیب ماده آلی ۸۳/۶ و ۴۹/۳ درصد) نسبت به  مرتع طبیعی تخریب شده (ماده آلی ۵۵/۲ درصد) شده است. مقدار اسیدیته خاک نیز در قسمت نیم سایه انداز درخت زیتون به طور معنی داری نسبت به دو قسمت دیگر کمتر بود. علاوه بر این، کمترین مقدار جرم مخصوص ظاهری در باغ زیتون و در قسمت نیم سایه انداز درخت زیتون مشاهده شد. همچنین تغییر کاربری زمین باعث افزایش معنی دار میانگین وزنی قطر خاکدانه ها، سرعت نفوذ آب در خاک و آبگریزی در قسمت نیم سایه انداز درختان زیتون شد اما این افزایش در قسمت فاصله بین درختان زیتون نسبت به کاربری  مرتع طبیعی تخریب شده کمتر بود. از نظر موقعیت شیب نیز برخی ویژگی ها فقط در نقطه نیم سایه انداز درختان دارای روند مشخصی با تغییرات شیب بودند. به طور کلی نتایج نشان داد که تبدیل  مرتع طبیعی تخریب شده به باغ زیتون ویژگی های خاک را تغییر می دهد و تاثیر مثبت بر بهره وری و پایداری خاک تاثیر دارد.

کلیدواژه ها:

باغ زیتون ، پایداری خاکدانه ، کربن خاکدانه ها ، کاربری اراضی