ارزیابی اثرات روش آبیاری قطره ای زیرسطحی و روش جویچه ای بر مقادیر اجزاء فسفر معدنی خاک در کشت نیشکر

این مطالعه با هدف مقایسه تاثیر آبیاری قطره ای زیرسطحی و آبیاری جویچه ای بر اجزاء شیمیایی فسفر در خاک در کشت نیشکر در شرکت حکیم فارابی خوزستان انجام شد. به این منظور نمونه برداری خاک در دو مزرعه جداگانه با سیستم های آبیاری قطره ای زیرسطحی و آبیاری جویچه ای در زمان های ۳۰ ، ۹۰ ، ۱۵۰  و ۲۱۰ روز پس از کشت نیشکر و در دو عمق ۱۵-۰ و ۳۰-۱۵ سانتی متری انجام شد. مقایسه میانگین رشد نیشکر در بازه زمانی مورد بررسی به عنوان شاخصی از اثر نوع آبیاری در فعالیت ریشه گیاه و تولید زیست توده نشان داد که متوسط رشد نیشکر در روش آبیاری قطره ای زیرسطحی حدود ۵۴ درصد بیشتر از روش آبیاری جویچه ای بود. در هر دو روش آبیاری، با گذشت زمان تا ۲۱۰ روز روند کاهشی در همه اجزاء شیمیایی فسفر خاک قابل مشاهده بود. از اجزاء شیمیایی فسفر، Ca۸-P ( ۱۱ میلی گرم در کیلوگرم کاهش) و Ca۱۰-P (۷/۱۰ میلی گرم در کیلوگرم کاهش) و به مقدار کمتر Fe-P  (۸ میلی گرم در کیلوگرم کاهش) به ترتیب بیشترین کاهش را در آبیاری قطره ای زیرسطحی نشان دادند که می تواند نشان دهنده استفاده بیشتر فسفر از این اجزاء توسط نیشکر در آبیاری قطره ای زیرسطحی باشد در حالی که ترتیب کاهش در آبیاری جویچه ای به صورت Fe-P  (۷/۸ میلی گرم در کیلوگرم کاهش)، O-P  (۷/۷ میلی گرم در کیلوگرم کاهش) و Ca۱۰-P (۷ میلی گرم در کیلوگرم کاهش) می باشد. جزء شیمیایی Ca۸-P به عنوان ترکیب شیمیایی فسفر در خاکهای آهکی که نقش کلیدی در تامین فسفر قابل استفاده گیاه و تبدیل شدن به Ca۲-P دارد در روش آبیاری قطره ای زیرسطحی از ابتدا با غلظت ۳/۱۰۰ میلی گرم در کیلوگرم تا ۳/۸۹ میلی گرم در کیلوگرم تا آخرین زمان اندازه گیری کاهش یافت در حالی که در روش آبیاری جویچه ای این کاهش از ۱۰۵ تا ۱۰۲ میلی گرم در کیلوگرم مشاهده شد. ترتیب اجزاء شیمیایی فسفر در هر دو روش آبیاری از بیشترین تا کمترین درصد فراوانی به صورت Ca۱۰-P (۴۸.۷%)> Ca۸-P (۳۷.۲%)> Fe-P (۶.۷%)> O-P (۴.۲%)> Al-P (۲.۶%)> Ca۲-P (۰.۵%) می باشد. بنابراین نوع روش آبیاری با توجه به اثراتی که در فعالیت ریشه گیاه و فعالیت میکروارگانیسم ها دارد در توزیع و مقدار اجزاء شیمیایی فسفر در خاک موثر است و خاک در آبیاری قطره ای زیرسطحی دارای کاهش بیشتری در اجزاء فسفر در مقایسه با آبیاری جویچه ای بود.

کلیدواژه ها:

آبیاری قطره ای زیرسطحی ، اجزاء شیمیایی فسفر ، اکتاکلسیم فسفات ، دی کلسیم فسفات ، نیشکر