بررسی امکان کنترل آفت برگ خوار سفید بلوط (Leucoma wiltshirei Coll. (Lep., Erebidae)) از طریق آغشته نمودن تنه درخت به قارچ های بیمارگر حشرات؛ یک مطالعه میدانی دو ساله

شب پره برگ خوار سفید بلوط، Leucoma wiltshirei Collenette, ۱۹۳۸ (Lepidoptera: Erebidae)، یکی از آفات مهم درختان بلوط ایرانی (Quercus brantii Lindl.) در جنگل های زاگرس است که خسارت بسیاری به این درختان وارد می کند. توسعه برنامه های مدیریت تلفیقی آفات با استفاده از عوامل کنترل بیولوژیک به ویژه قارچ های بیمارگر حشرات، می تواند راهبردی موثر و کارآمدی برای کاهش مصرف حشره کش های شیمیایی در مدیریت آفات جنگل باشد. در پژوهش حاضر، ۱۱ جدایه از قارچ بیمارگر حشرات Beauveria bassiana، بومی جنوب غربی ایران از لاروهای شب پره برگ خوار سفید بلوط جدا شد. در آزمون های آزمایشگاهی، جدایه BG۴ در غلظت ۱۰۸ کنیدیوم در میلی لیتر و ۴۸ ساعت پس از تیمار، بیشترین میزان مرگ ومیر را در لاروها (۳/۳۳ درصد) ایجاد کرد. بیماری زایی این جدایه به همراه سه جدایه قارچی دیگر، شامل B. bassiana B۲، Metarhizium anisopliae M۱ وLecanicillium lecanii Vertalec®  روی لاروهای سن دوم شب پره برگ خوار سفید بلوط ارزیابی شد. مقادیر میانه غلظت کشنده (LC۵۰) جدایه های B۲، BG۴، M۱ و Vertalec® ۹۶ ساعت پس از تیمار روی لاروهای سن دوم به ترتیب ۱۰۵×۱/۲، ۱۰۷×۲/۱، ۱۰۹×۵ و ۱۰۱۳×۹/۱ کنیدیوم در میلی لیتر، محاسبه گردید. در شرایط صحرایی در دو سال متوالی (۱۴۰۲ و ۱۴۰۳)، محلول پاشی تنه درختان با فرمولاسیون های جدایه های B۲ و BG۴ حاوی سورفکتانت غیریونی و پارافین به ترتیب منجر به مرگ ومیر ۷۵-۷۳ و ۶۲-۶۱ درصد جمعیت لاروهای سن دوم و سوم آفت در منطقه رستم (استان فارس)، ۳۰ روز پس از تیمار شد. نرخ بالای مرگ ومیر لاروها پس از تیمار با جدایه های بومی B۲ و BG۴ از گونه B. bassiana در جنگل های زاگرس، نشان دهنده پتانسیل بالای این قارچ و کارایی محلول پاشی تنه درختان در کنترل بیولوژیک این آفت است. پژوهش های آینده می تواند بر پایداری فرمولاسیون های قارچی و بررسی اثر آن ها بر دشمنان طبیعی تمرکز داشته باشد.

کلیدواژه ها:

Quercus brantii ، biocontrol agents ، Zagros forests ، fungi formulation ، microbial control ، Insect pathology