بررسی نظام مند اثر مصرف سویا و مشتقات فیتواستروژنی آن بر پیامدهای فناوری های کمک باروری

مقدمه: ناباروری به عدم وقوع بارداری پس از یک سال رابطه جنسی منظم بدون پیشگیری تعریف می شود. روش های کمک باروری با مداخله در فرآیندهای تولیدمثل، راهکاری موثر برای ناباروری محسوب می شوند. در این میان، نقش تغذیه و سبک زندگی در بهبود نتایج درمان مورد توجه است. ایزوفلاون های سویا (فیتواستروژن ها) به دلیل خواص استروژنی، پتانسیل درمانی در ناباروری زنان دارند. این مرور نظام مند با هدف تعیین تاثیر مصرف فرآورده های غذایی حاوی سویا و مکمل های فیتواستروژنی بر پیامدهای مرتبط با فناوری های کمک باروری انجام شد. روش کار: در این مرور نظام ­مند، کلیدواژه­ های مرتبط با ناباروری، سویا، فیتواستروژن، ایزوفلاون و روش های کمک باروری در پایگاه ­های اطلاعاتی انگلیسی و فارسی زبانMedline ، Embase،Google Scholar ، Web of Science، Science Direct، Scopus،Magiran ،SID ، ISC و Cochrane بدون محدودیت زمانی تا ماه مارچ ۲۰۲۵ مورد جستجو قرار گرفت. منظور از «سویا» در این مطالعه، هم فرآورده های غذایی حاوی سویا و هم مکمل های فیتواستروژنی بود. یافته­ها: بررسی ۵ مطالعه با مجموع ۱,۰۸۵ شرکت کننده نشان داد که مصرف سویا تاثیرات متفاوتی بر پیامدهای ART دارد. در زنان، مصرف سویا با افزایش نرخ بارداری بالینی، بهبود نرخ لانه گزینی و افزایش نرخ تولد زنده همراه بود. این اثرات به ویژه در دوزهای متوسط و در شرایط استفاده از کلومیفن سیترات یا مواجهه با عوامل محیطی مخرب بارزتر بود. همچنین سویا توانست اثرات منفی برخی ترکیبات مختل کننده غدد درون ریز را خنثی کند. با این حال، مصرف سویا در مردان تاثیر معناداری بر نتایج درمان نداشت. نتیجه ­گیری: مصرف فرآورده های حاوی سویا - اعم از منابع غذایی یا مکمل های فیتواستروژنی - به ویژه در زنان تحت درمان با فناوری های کمک باروری، به ویژه در زنان می تواند منجر به بهبود پیامدهای فناوری های کمک باروری شامل افزایش نرخ بارداری بالینی، نرخ لقاح، نرخ لانه­ گزینی و نرخ تولد نوزاد زنده شود.

کلیدواژه ها:

ایزوفلاون ، سویا ، فناوری های کمک باروری ، فیتواستروژن ، ناباروری