تبیین عوامل مرتبط با خودمراقبتی از دیدگاه زنان مبتلا به سرطان پستان: یک مطالعه کیفی

مقدمه: سرطان پستان شایع ترین سرطان در زنان است. خودمراقبتی این بیماران موجب خودمدیریتی، بهبود کیفیت زندگی و کاهش هزینه های مراقبت های بهداشتی می شود. این مطالعه باهدف بررسی و توضیح ابعاد خودمراقبتی از دیدگاه زنان مبتلا به سرطان پستان در ایران انجام شد. روش بررسی: در این مطالعه تحلیل محتوای کیفی با رویکرد متعارف ۱۰ زن مبتلا به سرطان پستان مراجعه کننده به بخش های انکولوژی بیمارستان امام حسن مجتبی دزقول به روش هدفمند با حداکثر تنوع انتخاب شدند. نمونه گیری تا اشباع داده ها ادامه یافت. برای جمع آوری داده ها از مصاحبه عمیق نیمه ساختاریافته استفاده شد. تجزیه و تحیل داده ها به صورت دستی با استفاده از رویکرد Graneheim & Lundman انجام شد. یافته ها: میانگین سنی مشارکت کنندگان ۴/۴۳ سال بود که اکثریت آن ها متاهل بوده و ۷ نفر تحت ماستکتومی توتال قرار گرفته بودند و تقریبا همگی تحت شیمی درمانی، پرتودرمانی و هورمون درمانی قرار داشتند، درحالی که تنها یک بیمار از درمان هورمونی استفاده نکرده بود. بیشترین میزان تحصیلات شرکت کنندگان دیپلم بوده و بخش عمده ای از آن ها خانه دار بودند، سه طبقه اصلی پدیدار شد: خودمراقبتی جسمی و مدیریت عوارض آن (مدیریت تغذیه، مدیریت درد و عوارض جسمی)، خودمراقبتی روانی عاطفی (راهبردهای شناختی - رفتاری، منابع معنوی و آرام بخش)، حمایت اجتماعی (حمایت عاطفی، حمایت ابزاری و عملی، دسترسی به اطلاعات و نظام سلامت). نتیجه گیری: نتایج این مطالعه نشان می دهد که خودمراقبتی در زنان مبتلا به سرطان پستان در ایران، فرایندی پویا و چندبعدی است که در سه محور «مدیریت عوارض جسمی»، «مراقبت روانی - معنوی» و حمایت اجتماعی شکل می گیرد. طراحی مداخلات بومی، یکپارچه و خانواده محور بر اساس این ابعاد، می تواند به بهبود پیامدهای درمانی و کیفیت زندگی این بیماران منجر شود.

کلیدواژه ها:

Breast Cancer ، Social Support ، Self-Care ، Symptom Management ، Qualitative study ، سرطان پستان ، حمایت اجتماعی ، خودمراقبتی ، مدیریت علایم ، مطالعه کیفی