گردشگری تئاتربومی با رویکرد بازآفرینی و احیاء نمایش ایرانی از بستر آثار باستانی تمدنی ایران (مطالعه موردی: بررسی ظرفیت های نمایشی جام ارجان (زندگی))

بافت های تاریخی به عنوان هسته های شکل گیری و توسعه جوامع بشری در طول تاریخ در میراث فرهنگی و منظر بومی اهمیت ویژه دارند. آثار تاریخی تمدن ایران زمین، سنگ نگاره ها، نقوش روی ظروف و... حاوی اطلاعات ارزشمندی از پیشینه آیین ها، نمایش و فرهنگ جامعه است. مبنا و چارچوب نظری این تحقیق بر اساس نظریات «جیمز همیلتون» می باشد که بر اساس سنت فلسفه تحلیلی به بررسی تئاتر پرداخته، و یقینا سنگ بنای مطالعات بسیاری در آینده خواهد بود. از دیدگاه وی تئاتر یک قالب هنری مستقل است و نه یک فعالیت شبه هنری که از یک قالب دیگر، همچون ادبیات دراماتیک، مشتق شده باشد. طبق «الگوی اجزای سازنده» همیلتون تئاتر در اصل و ریشه اش یک هنر اجرایی است. در این مقاله تلاش شده است به این پرسش پاسخ داده شود که در صورت رسیدن به سابقه ی هشت هزار ساله ی نمایشی در ایران از طریق بازخوانی نقوش جام زندگی و بازآفرینی و احیای تئاتر بومی، صنعت گردشگری این ظرفیت را دارد که عامل شناساندن این ظرفیت در ابعاد جهانی باشد؟ مقاله حاضر به صورت کیفی با روش تحلیلی-توصیفی بر روی مجموعه تصاویر و نقوش حکاکی شده روی جام برنزی «کیدین هوتران» مکشوفه از ارجان بهبهان با نام «جام زندگی» انجام گرفته است و به دنبال آن است تا با برشمردن سلسله راهبردها و اقدامات صورت گرفته در طرح گردشگری تئاتر بومی با رویکرد بازآفرینی و احیاء میراث نمایشی ایران از بستر بافت های تاریخی از یکسو و مطالعه موردی بررسی ظرفیت های نمایشی جام ارجان از سوی دیگر به واکاوی بنیادهای نمایشی در ایران بپردازد. بر این اساس بنا بر وجود این سند مهم تاریخی مربوط به قرن هشتم قبل از میلاد مسیح، با مطالعه و کار پژوهشی و علمی بر روی تصاویر این جام می توان افق های تازه ای در خصوص سابقه نمایش در ایران روشن نمود. این پژوهش در صدد است تا نشان دهد با مطالعه انسان شناسی فرهنگی و بهره برداری از بررسی نظریات «همیلتون» از تئاتر، می توان از آن ها برای پژوهش در بنیادهای تئاتر بومی در ایران بهره برد و واکاوی و احیاء آیین های کهن، پیش مقدمه ای برای ایجاد تئاتر بومی و اصالت فرهنگی نمایش ایرانی و معرفی آن در عرصه جهانی به کمک صنعت گردشگری خواهد بود.

کلیدواژه ها:

جام ارجان ، تئاتر بومی ، صنعت گردشگری ، میراث فرهنگی ، نمایش ایرانی