فرا تحلیل جامعه شناختی زیرساخت سبز شهری در مسیر توسعه آینده کلان شهر تهران

مقدمه: رشد شتابان شهرنشینی و نابرابری های اجتماعی- فضایی اهمیت رویکرد جامعه شناختی به زیرساخت سبز شهری را در برنامه ریزی آینده نگر افزایش داده است؛ چرا که جامعه شناسی بینش های بنیادینی درباره تعاملات پیچیده میان زیرساخت های سبز شهری و جامعه ارائه می دهدداده و روش: مطالعه حاضر با هدف فراتحلیل جامعه شناختی زیرساخت سبز شهری در مسیر توسعه آینده کلان شهر تهران تهیه شده است. پژوهش رویکرد فراترکیب مروری- نظام مند و ساختاری است که از نظر هدف کاربردی و از نظر نوع روش توصیفی -تحلیلی مبتنی بر کتاب سنجی و دلفی است. در گام نخست، ۱۱۰۹ مقاله از پایگاه اسکوپوس در بازه زمانی ۲۰۰۱ تا ۲۰۲۴ بر اساس دستورالعمل PRISMA با نرم افزار ASReview در برنامه نویسی پایتون غربالگری شدند که در نهایت ۴۳۶ مقاله برای تحلیل کتاب سنجی انتخاب گردیدند. در گام دوم، ۲۰ شاخص کلیدی با تکنیکMICMAC تحلیل شد و سناریوهای آینده با نرم افزار Scenario Wizard شناسایی گردید. نمونه آماری ۷۰ نفر از خبرگان مطالعات شهری بود که با روش گلوله برفی انتخاب شدند.یافته ها: نتایج نشان داد که اگرچه مطالعات عمدتا بر حکمرانی، سیاست گذاری و عدالت اجتماعی زیرساخت های سبز شهری تمرکز داشته اند، اما زمینه کاربردهای دینی، معنوی و فرهنگی، نقش در گردشگری و تصویر ادراکی این زیرساخت ها کمتر مورد توجه قرار گرفته اند. در تحلیل ساختاری، فناوری دیجیتال و عدالت زیست محیطی بیشترین تاثیر، مشارکت اجتماعی و سلامت روان کمترین تاثیر را داشتند. سناریوها هشدار می دهند که بدون هماهنگی این نیروها، توسعه زیرساخت سبز با رکود یا ناهماهنگی مواجه می شود، در حالی که سناریوی مطلوب بر هم افزایی فناوری، عدالت و مشارکت دینی-اجتماعی برای تحول پایدار تاکید دارد.نتیجه گیری: آینده توسعه زیرساخت های سبز شهری در کلان شهر تهران نیازمند رویکردی جامع و تعاملی است که فناوری، عدالت اجتماعی و مشارکت همگانی را به صورت همزمان در نظر بگیرد.

کلیدواژه ها:

فراتحلیل ، جامعه شناختی ، زیرساخت سبز شهری ، توسعه پایدار ، کلان شهر تهران