اثرسنجی طرح تجاری خیابان واصف بر توسعه گردشگری بافت تاریخی در شهر آران و بیدگل

طرح تجاری خیابان واصف در شهر آران وبیدگل با هدف بهره برداری از پتانسیل ها و بهبود زیرساخت های گردشگری بافت تاریخی اجرا شده که با چالش حفظ تعادل بین توسعه اقتصادی و حفظ میراث فرهنگی همراه بوده و نیازمند ارزیابی اثرات آن بر کالبد بافت تاریخی و هویت جامعه محلی است. پژوهش پیش رو از نوع کاربردی است و با روش های تحلیل آمایشی و نظرسنجی مبنی بر پایش های میدانی انجام شد. دراین راستا اثرات طرح تجاری خیابان واصف بر توسعه گردشگری بافت تاریخی محله حاج عبدالصمد و توی ده بر اساس شاخص های اقتصادی، اجتماعی-فرهنگی، کالبدی-معماری و محیط زیستی ارزیابی شد. تحلیل داده ها ازطریق پایش تصاویر گوگل ارث و آزمون های آماری شامل آمار توصیفی و استنباطی نظیر کلموگروف-اسمیرنوف، tمستقل و مدل سازی ساختاری انجام شد.نتایج نشان داد طی سال های ۱۳۹۰ و ۱۳۹۱ بااجرای محورتجاری خیابان واصف، مساحت ۲۳۵۰۰ مترمربع ازبافت تاریخی طی دومرحله تبدیل به خیابان شده است. به تبع آن نیز تا سال ۱۴۰۲ ظهور خیابان جدید به طول ۱۵۰ و عرض ۵/۸ متر و تعریض کوچه ی ۶متری به خیابان ۵/۱۸متری کاملا مشهود است. متغیرهای مرمت و بازسازی بافت تاریخی بامیانگین ۴۴۶/۴ وآمارهt ۸/۸۱، اثرگذاری این طرح بر تغییر کالبدی بافت تاریخی بامیانگین ۳۴۸/۴ وآمارهt ۳۷/۶۷، زنده سازی فرهنگی، آیین ها و مراسمات مذهبی و سنتی بامیانگین ۲۹۳/۳ وآمارهt ۵۷۷/۳۱، افزایش تعداد گردشگران بافت تاریخی با میانگین ۳۱۵/۳ و آمارهt ۹۴۱/۲۸، تاثیر منفی تخریب بافت تاریخی بر توسعه گردشگری با میانگین ۲۸۳/۳ و آمارهt ۶۴۵/۳۲، و افزایش مظاهر زندگی مدرن بامیانگین ۲۱۷/۳ وآمارهt ۶۵۷/۲۵ بیشترین اثر معنی داری را بر توسعه گردشگری بافت تاریخی دارند. اجرای طرح تجاری خیابان واصف درشهر آران وبیدگل، ازیک سو منجر به تخریب بافت تاریخی و ازسوی دیگر سبب توسعه شده که دراین خصوص اثرگذاری شاخص های کالبدی-معماری (مقدارt ۵/۲) و اجتماعی-فرهنگی (مقدارt ۲۶/۲) بیش از سایر مولفه ها است. بنابراین نیازمند مدیریت برقراری تعادل بین حفاظت از میراث و توسعه گردشگری به صورت دو جریان مکمل و همسو است.

کلیدواژه ها:

گردشگری شهری ، بافت تاریخی ، اثرات اجتماعی-فرهنگی ، اثرات کالبدی-معماری ، آران و بیدگل