چالش های شهرسازی در بافت های فرسوده شهری

بافت های فرسوده شهری یکی از مهم ترین مسائل شهرهای ایران به شمار می آیند که در نتیجه فرسودگی کالبدی، ضعف زیرساخت ها، ناکارآمدی شبکه معابر و کاهش کیفیت محیط زندگی شکل گرفته اند. این بافت ها معمولا با مشکلاتی نظیر تراکم بالای جمعیت، ریزدانگی پلاک ها، کمبود خدمات و فضاهای عمومی، آسیب پذیری در برابر مخاطرات طبیعی و کاهش ارزش اقتصادی املاک مواجه اند و از این رو، بازآفرینی و ساماندهی آن ها به یکی از اولویت های اساسی مدیریت شهری تبدیل شده است. در این میان، شهرسازی به عنوان ابزار اصلی هدایت مداخلات کالبدی و فضایی، نقش تعیین کننده ای در مواجهه با چالش های بافت های فرسوده شهری ایفا می کند.هدف اصلی این مقاله، بررسی و تحلیل چالش های شهرسازی در بافت های فرسوده شهری و شناسایی موانع اجرایی و مدیریتی موثر بر فرآیند نوسازی و بازآفرینی این بافت ها از منظر مدیریت شهری است. مقاله حاضر با رویکرد توصیفی تحلیلی و بر پایه مطالعات اسنادی، بررسی ادبیات نظری شهرسازی و بازآفرینی شهری، تحلیل قوانین و مقررات مرتبط و بهره گیری از تجارب اجرایی شهرداری ها تدوین شده است.یافته های مقاله نشان می دهد که مهم ترین چالش های شهرسازی در بافت های فرسوده شهری شامل پیچیدگی مالکیت و ریزدانگی پلاک ها، ضعف هماهنگی نهادی، محدودیت منابع مالی، ناکارآمدی ضوابط و مقررات شهرسازی، مقاومت اجتماعی ساکنان در برابر مداخلات و ضعف مشارکت مردمی است. همچنین نتایج تحلیل ها حاکی از آن است که رویکردهای صرفا کالبدی در نوسازی بافت های فرسوده، بدون توجه به ابعاد اجتماعی و اقتصادی، نمی تواند به نتایج پایدار منجر شود.در پایان، مقاله با تاکید بر ضرورت اتخاذ رویکرد بازآفرینی شهری یکپارچه، تقویت هماهنگی میان نهادهای مرتبط، اصلاح ضوابط شهرسازی، توسعه مشوق های اقتصادی و جلب مشارکت فعال ساکنان، راهکارهایی عملی برای مواجهه موثر با چالش های شهرسازی در بافت های فرسوده شهری ارائه می دهد که می تواند نقش مهمی در ارتقای کیفیت زندگی و تحقق توسعه پایدار شهری ایفا کند.

کلیدواژه ها:

بافت های فرسوده شهری ، شهرسازی ، بازآفرینی شهری ، مدیریت شهری ، نوسازی شهری