مطالعه ارتباط میان معماری فضاهای باز شهری و شاخص های کیفیت زندگی

فضاهای باز شهری به عنوان یکی از مولفه های اساسی ساختار کالبدی و اجتماعی شهر، نقش مهمی در شکل گیری روابط اجتماعی، تقویت حس تعلق مکانی و ارتقای کیفیت زندگی شهروندان ایفا می کنند. معماری این فضاها از طریق سامان دهی عناصری همچون فرم، مقیاس، مصالح، نور، رنگ و پیوندهای بصری، می تواند برداشت و تجربه شهروندان از محیط شهری را به طور مستقیم تحت تاثیر قرار دهد. پژوهش حاضر با هدف تحلیل میزان تاثیر معماری فضاهای باز شهری بر شاخص های کیفیت زندگی شهروندان، با تمرکز بر ابعاد اجتماعی، روانی و زیباشناختی انجام شده است. روش تحقیق از نوع توصیفی–تحلیلی بوده و با بهره گیری از رویکرد ترکیبی صورت گرفته است. در بخش کیفی، نتایج حاصل از تحلیل محتوای مصاحبه های انجام شده با متخصصان معماری و طراحی شهری نشان می دهد که عواملی نظیر تناسب فضایی، انطباق طراحی با شرایط اقلیمی و رعایت مقیاس انسانی، نقش بسزایی در ارتقای کیفیت زندگی شهری دارند. در بخش کمی نیز تحلیل داده های به دست آمده از پرسش نامه های شهروندان حاکی از وجود رابطه ای مثبت و معنادار میان کیفیت طراحی فضاهای باز شهری شامل پارک ها، میدان ها و پیاده راه ها و میزان رضایت از زندگی شهری است. افزون بر این، یافته ها بیانگر آن است که به کارگیری عناصر طبیعی، نورپردازی مناسب و جانمایی اصولی فضاهای مکث و نشستن، موجب افزایش احساس آرامش، امنیت و نشاط اجتماعی در میان ساکنان می شود. در مجموع، نتایج پژوهش نشان می دهد که معماری فضاهای باز شهری، فراتر از جنبه های صرفا کالبدی، به عنوان عاملی فرهنگی و اجتماعی، نقشی بنیادین در بهبود کیفیت زندگی شهروندان ایفا می کند.

کلیدواژه ها:

فضای عمومی ، طراحی شهری ، رفاه شهری ، مقیاس انسانی ، سرزندگی اجتماعی