مدل سازی روابط علت و معلولی بین عوامل تاخیر پروژه ها

این پژوهش به مدل سازی روابط علت و معلولی بین عوامل کلیدی تاخیر در پروژه های ساخت و ساز با هدف شناسایی ریشه های اصلی انحرافات زمانی می پردازد. فرضیه تحقیق بر این استوار است که عوامل تاخیر دارای پیوندهای درونی متقابل هستند و شناسایی عوامل اثرگذار (علت) بر عوامل اثرپذیر (معلول) می تواند کارایی مدیریت پروژه را بهبود بخشد. روش تحقیق حاضر از نوع توسعه ای-کاربردی است که در آن پس از شناسایی شاخص های تاخیر از طریق ادبیات موضوع و پانل خبرگان، جهت تحلیل ساختار روابط از تکنیک های تصمیم گیری چندشاخصه از جمله روش دیمتل (DEMATEL) و مدل سازی ساختاری تفسیری (ISM) استفاده شده است. داده های مورد نیاز با ابزار پرسشنامه تخصصی از میان مدیران و کارشناسان پروژه جمع آوری گردید. نتایج حاصل از تحلیل مدل در محیط نرم افزار نشان داد که عواملی نظیر «ضعف در برنامه ریزی مالی و تخصیص بودجه» و «نقص در نقشه ها و اسناد طراحی» به عنوان متغیرهای زیربنایی و علت های اصلی شناخته می شوند که با تاثیرگذاری بر سایر عوامل، منجر به بروز تاخیرات زنجیره ای در فاز اجرایی می گردند. همچنین دسته بندی عوامل در نمودار قدرت هدایت-وابستگی نشان داد که تمرکز بر اصلاح فرآیندهای مدیریتی در سطوح اولیه می تواند به طور معناداری از بروز معلول هایی همچون توقف کارگاه و دعاوی حقوقی پیشگیری نماید. این مطالعه با ارائه یک الگوی ساختاری، اولویت های استراتژیک را برای مدیران جهت کنترل پیشگیرانه تاخیرات در محیط های پیچیده پروژه ای ترسیم کرده است.

کلیدواژه ها:

مدل سازی علت و معلولی ، عوامل تاخیر ، مدیریت پروژه ، مدل سازی ساختاری تفسیری (ISM) ، تحلیل میک مک.